GTZ me projekte për zhvillimin e rajoneve të Veriut

-Hidhen bazat e bashkëpunimit me bashkinë Rrëshen-

Shoqëria për bashkëpunim teknik GTZ ka filluar aplikimin e projektit që ka në thelb zhvillimin e planifikuar të Rajoneve të Veriut në dy drejtime kryesisht; atë për rritjen e integritetit të pjesëmarrjes në vendimmarrje, si dhe njohjen e burimeve të zhvillimit dhe përcaktimin e prioriteteve të zhvillimeve rajonale duke filluar sipas një plani qendërzues të forumeve përkatëse që nisin nga qarqet dhe nëpër njësitë vendore, ku kryesisht shënjohet pjesa më aktive e komuniteteve.

Sipas kordinatorit të projektit të GTZ Roland Çela në prononcimin për www.bashkiarreshen.com, procesi do të finalizohet edhe me dy projekte pilot specifikisht për njësitë vendore të qarkut Lezhë dhe dy të tjera për atë të Shkodrës. Por mbi të gjitha do të përftohen dhe metodologji që mundësojnë rritjen e kapaciteteve të aktorëve drejtues e përfaqësues të komuniteteve dhe njësive vendore për të operuar dhe me donatorë apo buxhetues investimesh të ndryshëm.

Ky projekt i sapohedhur në tryezat e pushtetit vendor dhe grupeve të interesit, është diskutuar sot edhe në zyrën e kryebashkiakut të Rrëshenit z.Gjon Dedaj, takim i cili pati në thelb njohjet reciproke për projektin dhe për resurset e ndryshme që disponon bashkia dhe Mirdita në përgjithësi.

Në këtë takim, përvec përfaqësueve të GTZ dhe të qarkut Lezhë, ishin të ftuar edhe zyrtarë të bashkisë Rrëshen, përfaqësues të spikatur të fushës së arsimit e fusha të tjera në territorin e bashkisë e më gjerë. Nga institucioni i njohur i promovuar tashmë prej 10 vitesh me projektet e veta në Shqipëri, shoqëria gjermane për bashkëpunim teknik GTZ, ishte i pranishëm  Gero Wieschollek, menaxher i aksionit të zhvillimit rajonal.

Një ekspoze për të cilët kanë qenë të interesuar përfaqësuesit e GTZ-së, e ka bërë kryetari i bashkisë Rrëshen z. Gjon Dedaj, i cili në fillim ka bërë falenderimin e rastit për punën e GTZ-së në tërë territorin e vendit në shumë fusha me vlerë, duke u shprehur se falenderimi shkon për gjithë shtetin dhe kombin gjerman, që i është gjetur popullit shqiptar në gjithë këto vite të postdikaturës.

Duke bërë prezantimin e grupit pjesëmarrës nga ana e bashkisë, ai është shprehur se jemi munduar të bashkojmë personalitete që mundësojnë një bashkëpunim efikas në hartimin e planeve strategjike për zhvillimin e territorit ku ne ushtrojmë qeverisjen. Jemi në momentet kur po përjetojmë ndryshime të thella politike, sociale dhe ekonomike. Por duhet thënë se jemi në një proçes ndryshimesh ku në qendër është qytetari, dhe mendojme se përditë e më shumë kemi një qytetar aktiv dhe jo spektator ndaj ndryshimeve që ndodhin. Gjithashtu jemi në një fazë ndryshimesh të thella ekonomike, po shkojmë drejt kapitalizmit menaxherial. Por e dijmë se na prêt një kapitalizëm korporativ, ndaj na duhet ndihma juaj dhe e gjithë aktorëve të tjerë të progresit që të mund të përfitojmë nga koha e humbur.

Duke analizuar më tej në aspektin psikologjik në të cilën ndodhet popullata që e përbën bashkinë, z.Dedaj është shprehur se jemi në një moment kur po bëjmë urbanizimin psikologjik lokal dhe rajonal e kjo e bën të domosdoshëm bashkëpunimin e projekteve, programeve dhe proceseve. Duke synuar më të mirën e regjinës, kemi qenë gjithnjë në kontakt me qytetarin duke e përshtatur atë, e kjo pasqyrohet dhe në mënyrën sesi është strukturuar vetë bashkia, duke e ndërrtuar atë me departamente. Tërheqja e opinionint qytetar është qëllim i departamenteve kryesore, në mes tyre dhe ai i prigramim zhvillimit, ndonëse ky i fundit përbën thuajse “thembrën e Akilit” në mbarëvajtjen e procesit.

Më tej kryebashkiaku Dedaj, është futur në detajet e asaj që përbën buxhetin e bashkisë, mënyrën e përbërjes së tij. Ai ka theksuar se roli i qarkut në këtë mes ka qenë pozitiv përmes polititikave rajonale të cilat kanë ndikuar në distribuimin e ekuilibruar të buxheteve. Fakti që kryetari i qarkut ka qenë drejtues vendorë, e bën më të lehtë këtë perceptim dhe ndikim për orientim më të saktë të këtyre prioriteteve buxhetore nëpër njësitë e ndryshme vendore. Natyrisht, është shprehur z.Dedaj, në buxhet kemi kufizime sa i përket dhe të ardhurave që sigurojmë, ndaj janë tre detyra të shtruara para nesh për të mnenaxhuar më mirë territorin, atë demografik dhe atë fiskal.

Duke bërë një panoramim të bisnesit, që sipas zotit Dedaj, deri tani kemi një zhvillim natyror të bisnesit, ndërsa vetë qyteti i Rrëshenit mbeti qyteti i zëvëndësimit urban që mbijteoj në këto vite dhe tashmë ka qëndrueshmëri me afro 15 mijë banorët e tij. Ky qytet u ka shërbyer me bisneset e tij gjithë trevës. Por nëse bisnesi lindi si luftë individuale ndaj varfërisë ku mungontë dëshira për aleanca dhe mëtohej për ilegalitet dhe nuk ekzistonte psikologjia e afrimit me konsumatorin, tashti është momenti i përshatshëm që të mund ta udhëheqim bisnesin, të vëzhgojmë e drejtojmë në drejtim të fushave që tashëm kanë marrë prioritet si atë të turizmit, burimeve alternative të energjisë, agrokulturës moderne etj.

Pas falenderimiut që përfaqësuesio i GTZ, menaxheri i njohur i projekteve të zhvillimeve rajonale Gero Wieschollek bëri për këtë pasqyrë të saktë dhe sintetike të gjendjes së bashkisë dhe resurseve, pati një bashkëbisedim sqarues për aspekte të ndryshme që paraqet interes për projektin në fjalë i cili aplikohet në sensin rajonal. Menaxheri i GTZ ka lënë të kuptohet se ndjehet i kënaqur në bashkëpunim me drejtues energjik të pushteteve vendore dhe këtë e ka ndeshur këtpo ditë në këtë qark. Ai ka thënë se kemi nevojë për persona aktiv, për grupe interesi aktiv që i njohin mirë resurset e rajonit ku jetojnë; kërkojmë qytetarë aktiv që janë të interesuar për zhvillimin e qytetit apo rajonit. Ai tha se “pika më e ulët e rrethit” tashmë ka kaluar, jemi në ngjitje.

Dhe në përmbyllje ka pyetur kryebashkiakun dhe të pranishmit cfarë mund të bëni ju për të riaktivizuar dhe vitalizuar këto energji pozotive?

Zoti Dedaj është përgjigjur se gjatë gjithë kësaj periudhe jemi munduar të bashkojmë produktivitetet pozitive të gjithë drejtuesve ndër vite dhe të asaj që qytetarët kanë arritur deri më tash. Kemi të identifikuara prioritetet e zhvillimit të bashkisë, po përfundojmë planin strategjik me 11 qëllimet kryesore  të listuara, po ndërtojmë komunikimin me publikun dhe kemi një plan veprimi, kemi një forum aktiv për zhvillimin e zonës, kemi bashkuar vizionet etj.

Por një nga problemet kryesore është infrastruktura dhe ne kemi ideuar e projektuar vizionin tonë për përshkimin e arterieve kryesore nëpër rajonin tonë, ashtu sikundër e kemi fat që nëpër territor kalon autostrada transballkanike moderne duke dhënë impakte të fuqishme për zonën.

Përfaqësuesi i GTZ në pyetjen e dytë iu drejtua aspektit të turizmit, duke pyetur për rolin që ai luan në këtë zonë.

Zoti Dedaj i është përgjigjur se jemi në hapat e parë të turizmit individual, ati familjar dhe mund të krijojmë përvoja në gastronominë tradicionale etj. Kemi vende me histori, kisha e monumente kulturore apo natyrore, për të cilat kemi filluar të lëvizim, më së pari duke ngrit institucionin e turizmit në bashki, i cili nuk ekzistonte më parë. Falë këtyre përpjekjeve jemi në një moment ndërgjegjësimi të qytetarëve se ky vend është i banueshëm, dhe në këtë sens autostrada ka sjellë “zgjimin e mendjes”.

Bashkëpunoni me zona të tjera, pyeti përfaqësuesi i GTZ-së?

Natyrisht jemi në hapat e parë, por kemi programe të qarta për këtë sektor që të bashkëpunojmë edhe me rajone te tjera apo agjensi turistike. Më tej zoti Dedaj, ka sqaruar për projektet që po aplikohen për shfrytëzimin e burimeve pyjore etj.

Nga ana e GTZ ka patur interesim për zhvbillimin e arsimit në bashki dhe në Mirditë?

Dedaj ka theksuar se jemi për arritjen e një cikli të përmbyllur të arsimimit duke riktheksuar edhe nevojën e një filiali universitar për të cilin ka një projekt që i është drejtuar qeverisë.

Ndërkohë drejtori i zyrës arsimore Bardhok Filopatii, ka theksuar se arsimi hyn në fazën e ndryshimeve sttrrukturore duke iu përshtatur sistemit të Kartës së Bolonjës. Me prioritetin që MASH po i jep arsimit profesional shpresojmë që vitin tjetër të kemi zgjerim të këtij arsimi për vetë burimet që ne i kemi jo të pakta. Nga ana tjetër rruga e re e mundëson faktin që Rrësheni të jetë një qendër e arsimimit pasi ndodhet në kryqëzim rrugësh të rëndësishme kombëtare

Përfaqësuesi i GTZ është interesuar për shkencat e aplikuara, mënyrën sesi ajo arrihet?

Zoti Filopati ka bërë një panoramë të mënyrës sesi funksiojnë universitetet shqiptare që tashmë njihen 15 filiale nëpër rrethe ku ka shumë degë aplikative si në Durrës, Vlorë,. Sarandë apo politekniku etj.

Në këtë aspekt kryebashkiaku Dedaj ka thënë se ne duhet të shkojmë drejt qendrave kërkimore shkencore, duke i mëshuar dhe traditës së hershme të shkollimit. Ai ka theksuar se jetojmë në një qytet optimistësh, por që na kërkohet të jemi të sigurtë në shërbimet tona. Më tej ai përmendi shkollimin e vazhdueshëm që do të sjellë mobilim social. Ne na duhet të bëjmë lobing për të qenë qendër rajonale zhvillimi, duke i qëndruar arsyetimit se Shqipëria me siguri do të riformatohet si hartë vendore.

Një pikë tjetër në të cilën është drejtuar interesimi i përfaqësuesit të GTZ kishte të bënte me energjinë alternative,

Për të cilën kryebashkiaku është shprehur se realiteti është jo i mirë edhe pse jemi në mes burimeve ujore. Bashkia po tenton të hyjë në këtë proces.

Cili do  të ishte hapi i parë, ka pyetur përfaqësuesi i GTZ?

Do të duhej një studim, dhe identifikimi  i mundësive që bashkia të orientohet për promocionin e këtyre burimeve. Ne kemi tentuar t’u afrohemi lumenjëve me zhvillime urbane duke sjellë rastin e Zmesë, që në rast disiplinimi do të kishim disa përfitime njëherit.

Në fund përfaqësuesi i GTZ është shprehur i kënaqur për tërë bisedën duke thënë se do të jemi të disponueshëm, për realizimin e këtij studimi.

Gaspër Topollaj është shprehur se vijmë nga një eksperiencë pozitive me Forumin e Zhvillimit të Zonave Malore dhe MADA, duke e orientuar në projekte të dobishme.

Në fjalën e saj Linda Maçi, drejtuese e programim-zhvillimit në qarkun e Lezhës, është shprehur se përpos projekteve të tjera për të cilat dhe bashkia juaj do të jetë përfituese, është me rëndësi orientimi ndaj projekteve të bisneseve përgjatë autostradës sipas një masterplani që po hartohet në qark.

Më pas përfaqëues të GTZ kanë qenë pjesëmarrë në një tour njohës nëpër pikat dominante të bashkisë Rrëshen, që nga Lagjia Rec, ku kundrohet resusret natyrore dhe pozicioni gjeografik i bashkisë dhe vecmas i qytetit, pastaj tek prita dhe unaza e re që ka nisur përgjatë Zmesë, si dhe sipër Ndërfushasit ku vështrohet gjithë zona e Rrëshenit nga një këndvështrim tjetër. Gjatë këtij turi kanë folur për të ardhurit studiuesi Ndue Dedaj, nënkryetari i bashkisë Dod Pepkolaj e të tjerë.

Biseda e frutshme dhe ekspozimi panoramik i Rrëshenit kanë dhënë një njohje më të plotë për bashkinë, duke gërshetuar bisedat me investimet e nevojshme në terren, për të cilët dhe bashkia tenton të jetë sa me fleksibele me asosacione të ndryshme. Ne fund te pranishmit kane vizituar ambientet e Muzeut Historike te Mirdites. Ne keto ambiente te cilat jane ne proces rikuperimi intensiv, te pranishmit jane njohur me historine e Mirdites dhe me problemet qe ka ky muze gjate punes per ringritjen cilesore te tij.

Kontakte

Shoqëria për Bashkëpunim Teknik (GTZ)

Drejtuese e Zyrës së koordinimit-GTZ në Shqipëri ështe

Ulrike Gantzer-Sommer.

Koordinator Projekti:

Dipl. Ing. Ismail  Beka

Mob: ++355 69 20 29 117

Zyra-GTZ Tiranë

Rruga „Skënderbej“, Nr.21/1

P. O. Box 2391

Tiranë

Tel.: ++355 42 230 414/ 268 750

Fax: ++355 42 251 792

Kontakti me menaxherin e projektit rajonal

Geografie& service

Sustainable development & moderation

Projekt & regional management

Gero Wieschollek    dipl-geograf (univ)

Am olberg 11 93047 regensburg germany

Tel ++ 499 (0) 941-705 999 5

Fax ++ 49 (0) 1212-510 651 170

Mail: gerowie@web.de

Ëeb: www.wieschollek.eu

Përgatiti: Gj.Marku