Dita ndërkombëtare e luftës kundër AIDS, në Rrëshen fushatë sensibilizuese.

1 dhjetori, dita ndwrkombëtare e luftës kundër AIDS është shoqëruar me një fushatë intensive edhe në qytetin e Rrëshenit. Me pikënisje ditën e sotme, i gjithë muaji dhjetor do të shoqërohet me aktivitete të shumta që kanë si synim, promovimin e sa më shumë ideve dhe mënyrave që do të ndikonin në vënien nën kontroll të sëmundjes së shekullit.

Kështu, sot më 1 dhjetor ka startuar fushata e nisur nga DSHP Mirditë në bashkëpunim të ngushte me Drejtorinë Arsimore dhe shkollat e qytetit Rrëshen. Nën drejtimin e infermiereve  Nusha Nikolli dhe Flora Doda,  fillimisht është marrë kontakt me drejtoritë e shkollave ku drejtoret Valbona Reci, Vitore Brozi dhe Albina Nikolli kanë dhënë mbështetjen tyre për realizimin e aktiviteteve sensibilizuese. Nxënësit e shkollave janë bërë përcuesit kryesorë të kësaj fushate, ku përmes posterave të ndryshme, dhe objekte të tjera me simbolet e luftës kundër AIDS, kanë përshkuar rrugët e qytetit, ndërkohë që janë ndaluar në bashkëbisedime të ndryshme me objekt luftën kundër kësaj sëmundje të rëndë. Bashkwbisedime me temw masa parandaluese kundwr AIDS janw bwrw edhe nw ambientet tw shkolave, ku moshat e reja janw njohur me rrezikun dhe mwnyrat e ekspozimit ndaj tij. Tashmë masat profilaktike kundër kësaj sëmundje nuk janë më tabu, dhe gjithnjë e më shumë qytetarët janë të interesuar të dinë sa më shumë për të. Ndonëse raportet nuk bëhen publike, drejtuesit e shëndëtësisë nuk mohojnë faktinë se në Rrëshen nuk ka asnjë të sëmurë me këtë HIV të rrezikshëm. Por gjithësesi situata nuk është alarmante, ndonëse masat  parandaluese dhe mbrojëtëse duhet të jenë drastike për të mos shkuar në situata alarmi. Ky aktivitet është ndjekur dhe monitoruar edhe nga drejtuesit e Drejtorisë së Shëndetit Publik dhe  dhe Drejtorisë Arsimore  z. Aleksandër Picaku dhe z. Gjon Kola.

C’far është sëmundja e shekullit AIDS?

(Anglisht- AIDS)

 shkurtimi i Aquired Immune Deficiency Sindrome Sindromi i mungesës se Imunitetit te Fituar.

 Per here te pare kjo semundje u diagnostikua ne 1981.Nuk eshte nje semundje qe prek shtete apo nje grupmosha te caktuara por eshte nje semundje ne shkalle boterore.Deri ne fillim te vitit 2000 nga kjo semundje ne shkalle botërore vdiqen rreth 18 milion njerez dhe ishin diagnostikuar 36 milion persona si seropozitive. Rasti i parë ne Shqipëri është identifikuar ne vitin 1993.Ndërsa ky numer është ne rritje e sipër. Ndërsa ne Kosovë deri ne fillim te vitit 2001 ishin percaktuar 30 raste nga SIDA. Sida-eshte semundja e cila shkaterron mbrojtjen imunitare te njeriu.Njerzit e infektuar me kete semundje ndjehen te lodhur,shfaqin gjendje gripale,renie ne peshe dhe mund te vdesin edhe nga nje semundje e lehte pasi mbrojtja e tyre imunitare eshte e thyer.

Sida eshte nje semundje SST (semundje seksualisht e trasmetueshme )ndaj nje nder keshillat eshte perdorimi i masve mbrojtese gjate meredhenieve seksuale,dukeqenese sipas statistikave numri me i madh vjen si pasoje e ketj trasmetimi.Perhapet gjithashtu ,neper rrugët e gjakut, nëpërmjet transfuzionit dhe injeksioneve dhe nga nëna e infektuar te femija i porsalindur.Si edhe personat e varur nga lendet narkotike te cilet pasojne shiringen per te transfuzuar droge ne trupin e tyre jane shume te rrezikuar nga kjo semundje.

Sipas  UNAIDS 2010 rreth 30.8 Milion te rritur dhe 2.5 milion femije kane jetuar me HIV deri ne fund te 2009.Gjithashtu ne po kete vit u regjistruar 1.8 Milion vdekje te shkaktuara nga Sida.Kjo semundje keshtu la 16.6 Milion femije jetim,ku perfshihen ata posht 18-vjec te cilet kane humbur nje ose dy prinder nga kjo semundje.
Gati gjysma e atyre qe jane prekur nga kjo semundje nuk i kane arritur te njezetepestat.Keshu Sida eshte nje semundje qe prek me shume grup-moshat 20-24 vjec. Vendet me te prekura jane: Afrika mbi-sahariane -22.5mln ;Asia lindore,jugore,jug-lindore -4.1mln ; Europa lindore dhe qendrore-1.4 mln ;Amerkia qendrore dhe jugore 1.4 mln; Oqeania 57.000 ; Amerika veriore 1.5 mln; Karaibet-240.000;Afrika qendrore jugore lindore -46.000

Pervec shifrave alarmante fatkeqesisht nuk eshte zbuluar ende kura per kete semundje vdekje prurese.Mjeke te specializuar dhe studiues te ndryshem kryejne kerkime nga me te ndryshmit per te gjetur ilacin e duhur por ende asgje.Ndonese ka kura te cilat mund te zbusin simptomat apo te ndikojne ne vite shtese te jetes Sida mbetet semundja e shekullit per te cilen e gjithe bota duhet sensibilizuar.Sipas statistikave te kryera se fundmi me pak se nje e treta e te prekureve nga HIV jane femra(ne Ameriken veriore dhe Europen qendrore dhe perendimore).Eshte vene re nje lloj infeksioni nga maredheniet seksuale mes meshkujve. Dita 1 dhjetor shenon diten per sensibilizimin kunder Hiv-Aids.Per here te pare ideja u hodh nga James W.Bunn dhe Thomas Netter ne gusht 1987, dy oficerë të informimit publik për Programin e Global për AIDS-in në Organizatën Botërore të Shëndetësisë në Gjenevë, Zvicër. Bunn dhe Netter i treguan idene e tyre Dr Jonathan Mann, Drejtor i Programit Global për AIDS-in (tani e njohur si UNAIDS ). Dr. Mann i pëlqeu koncepti, dhe e miratoi atë, dhe ra dakort me rekomandimin qe Dita Botërore kunder Sides duhet të jetë 1 dhjetor (kjo qe nga 1988)

Me pas kjo levizje sensibilizuese e shendetesise mori masa me te gjera duke u bere me zyrtare ne 1995, kur presidenti i Shteteve te bashkuara te Amerikes dha mesazhin e tij per sensibilizimin boteror kunder kesaj semundjeje. Me pas edhe qeveriste e vendeve te tjera bene po te njejten gje duke ndjekur shembullin e tij.

Pergatiti: A. Ndoja

1. 12. 2011