“Gjin Marku dhe Lufta”

  -promovohet libri i autorit Gjet Ndoj-

  Këto ditë u promovua në Rrëshen libri monografik “Gjin Marku dhe Lufta” i autorit Gjet Ndoj në praninë e dhjetëra qytetarëve, lexuesve, studiuesve, të ftuarve bashkëluftëtare të gjeneralit të famshëm mirditor, drejtues të pushtetit vendor, personalitete politike dhe ushtarake, të ardhur nga Tirana etj.

Promovimi i këtij libri që i kushtohet një prej figurave me të shquara dhe më autentike të Luftës, u organizua në sallën e pallatit të kulturës, nën inicimin e bashkisë Rrëshen, por ndryshe nga mënyra tradicionale e organizimit, nga ana e drejtorisë kulturore, u perceptua dhe realizua si një spektakël, ku në qendër ishin kujtimet dhe refleksionet rreth ngjarjeve që e përcollën gjeneralin Gjin Marku në luftë, pas luftës e deri në vdekjen tragjike të tij, në burgjet e regjimit komunist.

Autori i librit Gjet Ndoj, i cili solli dhë përshëndetjet për të pranishmit, theksoi se libri nis si një  monografi për Gjin Markun, por që në fakt kur shtjellohet aktiviteti i tij në luftën kundër fashizmit si në Korçë, Tiranë, Qarkun e Beratit, veçanërisht inkursionet e njësive të mëdha luftarake të komanduara prej tij, deri në çlirimin edhe të viseve të Jugosllavisë, qëndrimit në Kosovë etj. Në këtë libër shtjellohen tema të rëndësishme të Luftës, si karakteri i saj, marëdhëniet e PKSH me forcat e tjera nacionaliste dhe Ballin Kombëtar, etj, çështjet lidhen me politikën dhe rivalitetet për pushtet të rrymave dhe fraksioneve të ndryshme, roli i Enver Hoxhës në luftë dhe politikë, përmasat dhe rëndësia e Luftës NACL, pjesëmarrja e popullit ët Skraparit në këtë luftë, dhe raportet e Gjin Markut me këtë popull trim e fisnik, etj.

Lufta Antifashiste e popullit shqiptar është padyshim një nga momentet e rëndësishme të historisë së Shqipërisë, dhe vetë Lufta e Dytë Botërore është një nga ngjarjet më të mëdha të Historisë Botërore. Në këtë ballafaqim botëror të forcës patëm rrjeshtimin e Botës në dy blloqe ndërluftuese të përfaqësuar nga Blloku fashist (Boshti Romë-Berlin-Tokio) dhe shumë shtete satelitë të tyre, ndërsa përballë tij u vendosën “Aleatët” në përbërje të të cilit ishin Bashkimi Sovjetik-Anglia-Amerika dhe dhjetëra shtete e kombe të tjerë. Rrjeshtimi i Shqipërisë në Aleancën më të madhe ushtarake-politike që kishte parë ndonjëherë Njerëzimi, pati një rëndësi të shumfishuar për të ardhmen e vendit tonë.

Në këtë sens gjeneral Gjin Marku është një nga personalitetet më të spikatura të Luftës, por dhe pas saj dhe kontributi i tij është i pashembullt.

Një përshëndetje të veçantë solli për pjesëmarrësit Svjetllana Marku, vajza e Gjin Markut, e cila theksoj se babai ishte shembulli që e ka udhëhequr në jetën e saj, këmbëngluja, mirësia njerëzore, guximi dhe kthjelltësia ishin virtyte të një njeriu të jashtzakonshëm. Ajo tha se ndjehet shumë e gëzuar që Mirdita ia përkujton emrin të atit të saj në një mënyrë të tiullë dhe se kjo e bën krenare për vendlindjen e saj të dashur.

Më pas në panel është ngjitur bashkëluftëari i Gjin Markut, 85 vjecari Skënder Malindi, i cili ka sjellë kujtime autentike nga lufta, takimet me Gjinin dhe operacionet e shumta ushtarake që organizoheshin me perfeksion nga gjeneral Gjin Marku. Ai tha se Gjin Marku është një figurë madhore e luftës NACL të popullit shqiptar, ai është bir i Mirditës trime, patriotike dhe heroike. Duke sjellë detaje nga lufta në Skrapar ku gjeneral Gjin Marku kishte hyrë në zemrën e cdo banori të këtyre anëve, duke qenë një organizator i madh, drejtues i formacioneve të mëdha luftarake si Brigada e VII-S e më tej, orator dhe masovik i pashoq.

Malindi definoi se Gjin Marku është gjenerali që i dha zë luftës së Shqipërisë duke ndikuar në rrjeshtimin e vendit tonë në krah të forcave Aleate.

Sandër Lleshi, komandant i Akademisë ushtarake “Skëndërbej”, tha se sot punoj në atë vend ku në vitin 1951-1953 drejtonte gjeneral Gjin Marku, madje te ulem në të njëjtën tavolinë ku ka punuar gjenerali i famshëm.

Duke u marrë me disa detaje të gjendjes së familjes Gjin Markut, dy vajzave dhe gruas së tij, Sandër Lleshi tha se në këtë libër më ka bërë përshtypje një konkluzion interesant, kur pohohet se ndryshe nga kolegët e tij, gjeneral Marku, u rrit duke falur dhe jo duke vrarë, një gjeneral që kujdesej të fitonte sa më pak humbje, një gjeneral që di të respektojë ata që ka mposhtur, që di të falë më të dobëtit, një gjeneral që cmon mirënjohjen, një gjeneral i ditur dhe në kontrast me botën e antivlerave në të cilën jetonte e shkëlqente si një teatër absurd. Gjeneral Gjin Marku pati thjesht fatin e keq të ndodhej në botën e gabuar. Ndoshta në varrin e tij do të shkonte epitafi “ti ishe i madh, por ne të hëngrëm kokën”, që dikur Kadareja e quante si marshi shekullor i mediokërve.

Emocione të vecanta ka sjellë për të pranishmit dhe poeti Agim Doçi, i cili theksoi se Gjin Marku pagoi cmimin e rëndë të persekutimit e të harresës.

Profesor Neritan Ceka, n/kryetar i Parlamentit Shqiptar, duke folur për vlerat që sjell libri në fjalë, është ndalur në udhën përshkuese të autorit Gjet Ndoj, që nga libri i parë i vitit 2000 “E vërteta mbi shqiptarët”, “Udha e Shqiptarëve” e deri tek libri i fundit, duke e cilësuar si një studiues të kujdesshëm që i është përkushtuar realiteteve historike me paanshmëri dhe me përdorjen e dokumenteve që e shonin historinë e vendit me realitet. Në këtë kontekst lënda e marrë nga Mirdita është domethënëse si një trevë që ka ndikuar historikisht në fatet e vendit. Dhe ndër figurat më të veçanta, më të shquara, cilësohet gjeneral Gjin Marku, i cili diti të bëjë vend në zemrat e banorëve të Skraparit, të familjeve nacionaliste të atij rajoni, dhe të bëhet ndër drejtuesit kryesorë të Luftës së popullit shqiptar. Nderimi që i bëhet atij këtu në Mirditë, është nderimi për Luftën, nderim për Mirditën, nderim për historinë.

Në vazhdim janë sjellë fragmente filmike nga një parakalim ushtarak në vitin 1953 me pamje eksluzive të gjeneral Gjin Markut, të servirur nga djali i tij Kujtimi.

Emocione ka sjellë dhe n/kryetari i bashkisë Fier, Haxhi Kalluci, i cili ka përgëzuar autorin, dhe bashkinë Rrëshen që ka ditur ta vlerësojë gjeneralin e famshëm të luftës dhe se këtë gjë është munduar ta bëjë dhe bashkia Fier birin e shquar të Mirditës dhe të Shqipërisë.

Gjatë këtij takimi kanë folur dhe pjesëmarrës nga salla, ndërsa tërë aktiviteti është shoqëruar dhe me disa këngë patriotike nga pjesëtarë të ansamblit “Mirdita”.

Në fund të këtij takimi promovues, autori Gjet Ndoj ka dhuruar për bashkinë Rrëshen dhe bibliotekën Rrëshen disa nga librat e tij.

Në fund ka përshëndetur kryetari i bashkisë Rrëshen Gjon Dedaj.

Fjala e Plote e Kryetartit Gjon DEDAJ

 Te nderuar  familjare  te  Gjeneral  Gjin MARKU!

Te nderuar te ftuar!

 I nderuar autor i librit   z.  Gjete NDOJ !

Te nderuar pjesmarres !

Nje liber ne fakt  na fton per  me shume miqesi !

 Libri eshte vete nje mik, edhe se nuk ke njohur personazhet dhe autorin , por kur  nje liber i dedikohet nje njeriu te njohur dhe  per me teper kur shkruhet nga nje i njohur, atehere permasat e tij jane me shume se te vetmjaftueshme...

 Ky liber eshte nje histori e  pershkruar mbi flete  ku diku ka force, diku ka shume emocion dhe ne gjendet ne shumice dhimbje e hidherim çka e shtyn lexuesin drejt nje  perjetimi drame nga  historia  jone e aferme...

Por libri eshte dhe nje kujtese apo bashkim kujtimesh te embla ku jeton besimi, besnikeria dhe vetmohimi si elementet baze qe  te ndihmojne perafrim e sjelljes tone trupore dhe asaj shpirterore...

Padyshim se nevojiten bashkbisedime e promovime  te tilla per t’ju pergjigjur pyetjeve, kureshtive dhe problemeve qe kane mbajtur ne kembe Gjin MARKUN, dhe qe kane shtyre autorin Gjete  NDOJ  qe jopapritmas ti sherbejne rizgjimit tone evropian.

 Ne fakt, libri mberrin edhe per te shpjeguar si u prish  miqesia e tij  “mes shokeve” dhe se si me pas familja e tij hyri ne nje rruge te ftohte, boshe,   tamam si  ne dimer te eger...  duke lene gjurme te thella, plage te pasherueshme por dhe duke ndriçuar udhen  e vlerave humane  si miqesia, dashuria sinqeriteti qe i duhen percjelle cdo brezi si pasuri me se shumti tashme kur shkencat e komunikimit dhe moderniteti provojne se thelbi njerezor mbetet gjithnje i njejte ne te gjithe koherat...

 Personalisht ky liber me rezulton nje histori klasike qe ju drejtohet te gjitheve por vecmas atyre qe jetuan luften e dyte boterore dhe pasluften me diktaturen e deformimeve pafund. Ky liber eshte  nje histori ku rigjejme keshillime te duhura per te mos i nderruar  a sherbyer pushtuesve, te Mirdites dhe Shqiperise,  dhe evidentues se c’fare nuk ishte dakort Gjin MARKU dhe bash per kete ai e  pagoi shtenjte sikurse dhe jepet  prej permbledhjes se  ketyre faqeve.

 -2 -

 Padyshim se ne jemi sot ne kete salle  per  Gjeneral  Gjin MARKU  si “Qytetar Nderi“  shpallur me vendim   te keshillit bashkise RRESHEN Nr. 46 date 19.10.2001 me besimin per te njohur, vlersuar dhe transmetuar njeri - tjetrit dhe serine e lidhjeve tona te pafundme me  Bazin dhe Ulzen,  keto copa Mirdite qe  vuajne  ende ndasite e sistemit komunist,  atij sistemi qe denoj  Gjeneralin e dalluar per atdhedashuri, lidhjes me dy keto komuna qe  sot e kesaj dite perdorim varken e liqenit per te takuar pjesen tjeter te mirditoreve ...

 Jeta e Gjeneral Gjin  MARKU na thote nder rreshta se mirditori nuk mund te gjeje nje parti qe ti pergjigjet plotesisht kerkesave  morale qe lindin nga vendlindja e ti , nga feja  dhe kerkesat e pandashme per liri dhe baraz,  dhe ai mbetet gjithmone kritik e shpesh kundeshtues per te ruajtur  miqesine e dashurine e shoqishoqme dhe per te arritur te miren e perbashket.

 Mbase si rrallekund Mirdita banohet prej dy grupeve me te qendrueshme qe ruajn traditen te varfer qe mbeshteten aty per te mos rene e mos pranuar asnje skllaveri  dhe te mençshem qe e vlersojne  dinjitetin e ndergjegjes dhe te lirise, dhe  ruajne traditen  per te vazhduar jeten dhe harmonine sociale.

 Me lejoni posaqerisht te pergezoj autorin per kete liber, si nje kontribut per historine tone te perbashket, ndersa vijoj te mbetem i bindur se librat jane dhe mbeten instrumet ne duart e mirditoreve per ne kujtesen kombetare !

 Te bindur se njeriu deshiron  gjithnje te dije domethenien e jetes, punes dhe vdekjes  dhe ne si mirditor na nevojitet per te projektuar te ardhmen ne kontekstin e ri te mardhenieve ndershoqerore, rajonale, kombetare , evropiane dhe globale, mendoj se asgje me shume se librat , asgje me shume se te tilla takime dhe te qenit perdorues  teknologjise se informacionit nuk na vijne ne ndihme te realizojme projektin tone te qytetarise dhe qyteterimit.

 Per te gjitha keto ndjesi, per pergjejesite qe me jep qenia Kryetare Bashkie, por dhe si nip i vendlidjes se  Gjeneral Gjin MARKUT, kam nderin dhe kenaqesine te uroj  perzemershit pjestaret e familjes, jete  e kujtim te perbashket, mbaresi  dhe mundesi korrigjimi te padrejtesive qe rane  mbi ta ...

Qofshin gjithnje krenare !

 Ju falemiderit

Gjon DEDAJ

KRYETAR I BASHKISE

Pergatiti: Gj. Marku

 Rreshen  me 12. Nentor. 2008