Mes mirditasve në Toronto, Kanada.

                                      Shënime udhëtimi

 Ende pa dalë tek porta e jashtme e aeroportit të Torontos, në distancë të konsiderueshme shquajmë në mes grupit të pritësve një dorë e cila na kërkon të shkojmë në drejtim të tij. Pas pak arrijmë të fiksojmë se ai është njëri prej emigrantëve Mirdita i cili prej vitesh punon dhe jeton në këtë vënd. Tonin Ndoja nga fshati Kodër Rrëshen ka prej vitit 2002 që është vendosur në këtë qytet, dhe falë fatit dhe punës së tij, prej muajt janar të këtij viti është me pasportë kanadeze, pra qytetar më të drejta të plota në këtë vënd. Pasi sigurohemi në mjetin e tij të udhëtimit, biseda nis vrullshëm për situatën në Mirditë e në Kanada. Rruga në të dy anët e saj është plot me borë e cila vijon të bjerë pa pushim. Është e kotë që të flasësh për nevojën e akomodimit tonë në hotel që në fakt është mjaft i rëndësishëm pas udhëtimesh të gjata  që në rastin tonë kishin kaluar më shumë se 12 orë fluturim të pa ndërprerë. Vetë pritësi ynë në aeroport Tonini, kishte marrë të gjitha masat e akomodimit tonë në banesën tij, megjithëse në rastin konkret numrit prej katër anëtarësh të familjes së tij, i shtoheshin edhe katër të tjerë sa ishtë grupi ynë që udhëtoi sëbashku nga Rrësheni për në Toronto.  

Pritja e parë në lokalin Oregano Pizza.

Lokali që tashmë është i njohur në zonë ndodhet në Oakville shumë pranë liqenit të Ontarios, liqen i cili kufizon Toronton me Detroitin. Oakville është një zonë e njohur turistike rreth 40 km nga Toronto. Aty është vendosur bisnezi më i madh i zonës si koncersiumi i njohur i Tyotës dhe Ford-it. Oakville mbahet si qëndra e ku preferojnë të banojnë kasta më e pasur e e Torontos, kryesisht bisnezmenët. Pikërisht këtu është edhe lokali Oregano-Pizza, pronë e emigrantit Tonin Ndoja, i cili servir kryesisht guzhinën italiane. Cilësia e prodhimeve kryesisisht pica, është mjaft e lartë dhe kjo mund te verefikohet jo vetëm me shijen e tyre, por edhe nga kërkesat e shumta të një klientele të konsoliduar. Telefoni bie pa pushim, por edhe kompiuteri punon pa ndërpreje në pritjen e porosive, ndërkohë që makinat Toyota pronë e këtij lokali, lëvizin në drejtim të vilave të shumta nga vijnë porositë. Po ashtu porositësit janë edhe në bllok, nga ndërmarrje prodhuese të cilat trajtojnë punonjësit e tyre. Një fluks i tillë frekuentuesish duket se ka ardhur edhe pa një çmimi të parë që komuna e Okvillit i kishte dorëzuar këtij lokali në një panaier që ishte zhvilluar pak kohë më parë në këtë qytet. Kjo ka qënë edhe zanafilla nga ku ka nisur një bashkëpunim mes Bashkisë së Okvllit dhe asaj të Rrëshenit.

Oregano-Pizza, kontakti i parë me të gjithë emigrantët mirditas të Torontos.

Ende pa bërë pushimin e nevojshëm pas këtij udhëtimi të gjatë, vijnë edhe telefonata e para në numrin e lokalit ku jemi akomoduar. Lajmi se kryetari i Bashkisë së Rrëshenit z. Gjon Dedaj me tre pjestarë të tjerë nga Bashkia Rreshen, z. Nok Mrrku, Aleksandër Ndoja dhe Bardhok Jushi kanë mbërritur në Oakville, është shpërndarë me të shpejtë tek të gjithë pjestarët e komunitetit mirditas në Toronto. I pari që formon numrin e lokalit Oregano - Pizza është Aleksandër Koka, ish punonjës i Bashkisë Rrëshen. I emocionuar kërkon të dijë nëse ne kishim bërritur në Toronto. Pasi merr njoftimin e saktë, na uron për vizitë të suksesshme dhe meqë është vonë thotë se të nesërmen në mëngjes duhej të ishim të lirë për të qënë në dispozicion të tij. Por vetëm pas pak minutash në lokal mbërrijn të parët Eduart Gjeta dhe Nida Gjikola. Eduarti është nga fshati Tarazh dhe ka mbërritur këtu pas një emigrimi të gjatë në Greqi, ndërsa Nida pasi ka qënëdruar për disa vite në SHBA, ka  mbërritur këtu në Toronto si në një vënd me më shumë mundësi për emigracionin. Më pas vijojnë të vijnë dhe të telefonojnë edhe emigrantë të tjerë që kanë mësuar se në lokalin Oregano-Pizza ndodheshim të ardhurit nga Bashkia e Rrëshenit.

Nga vizitat në familjet e bashkëqyterëve tanë në Kanada.

Vizita e parë është bërë në familjen e mjeshtrit të muzikës mirditase Paulin Tusha. Ai tashmë është integruar me jetën kanadeze sëbashku me bashkëshorten dhe 2 fëmijët e tyre. Me përpara aty ka mbërritur edhe Aleksandër Koka me bashkëshorten. Për disa orë biseda rrotullohet për jetën dhe vështirësitë e emigrantëve tanë në këtë vënd, por edhe kudo në botë. Paulini thotë se me mjaft vështirësi jemi integruar me jetën kanadeze, por ama kur kjo ndodh, jeta bëhet shumë më e sigurtë. Këtu jeta është në levizje të plotë - thotë Paulini.  Ç’do minutë është e lidhur me një punë, madje koha na shkon duke parë orën. Por sakrifica ja veln kryesisht për fëmijët. Këtu ata edukohen me rregulla të forta dhe gjithnjë në shërbim të një jete moderne. Kjo vjen pas shkollimit perfekt që në Kanada është një ndër prioritet.

Në banesën e Gjergj Lleshit, ish oficer policie, mikpritja si nëtë gjithë emigranëtët është në kuotat më të larta. Në këtë shtëpi e ndjen vehten si në Mirditë. Vetëm sensi i kohës duket se ndryshon me Shqipërinë. Biseda shkrihet lirshëm dhe tavolina është tipike mirditase. Gjergji thotë se ende vijon të jetë në shkollë. Këtu në Kanada kjo është kryesorja. Fillimisht këtu duhet të shkosh në shkollë për të mësuar gjuhën, por më pas konkurova dhe fitova të drejtën për të vijuar mësimin në një shkollë policie, për të mos u shkëputur nga pasioni i hershëm. Ndërsa Gonxhja bashkëshortja e tij, ish punonjëse e Bashkisë së Rrëshenit, është intonuar totalisht me punën dhe ritmin kanadez. Ajo thotë se ka mjaft mall për Rrëshenin, por edhe jeta këtu është shumë më e mirë dhe mjaft e përshtatshme sidomos për fëmijët.

Diku në një lagje të Torontos është vendosur edhe banesa e Lekë Tarazhit nga fshati Tarazh. Ai është këtu me bashkëshorten e tij dhe dy fëmijët, ndërsa djali tjetër është rezident me letra të rregullta në Amerikë. Leka me pjesën tjetër të familjet është vendosur këtu në Kanada, pasi pikërisht këtu ka më shumë favore për emigrantët. Leka ruan c’do gjë tipike mirditase. “Mirëse u ka pru Zoti” dëgjohet një zë të lartë nga brënda, sapo ne trokasim ne derën e banesës së tij. Dhoma mbushet plot atmosferë, ndërkohë si në një ditë feste,  fillojnë të vijnë bashkeqytetarët e tjerë të Torontos, si Sandër Koka, Gjon Ndoj, Tonin Ndoja, Ernida Gjikola etj. “Sofra” e mbushur nuk është problem, ndërsa më problem për Lekën është që të jemi sa më prezent në tavolinë. Biseda rrotullohet gjithandej, për jetën dhe situatën në Rrëshen dhe në Shqipëri. Leka flet edhe për vështirësi. Ai tregon se vetëm pas tre vitesh ka mundur që të mbledhë të gjithë familjen në Amerikë. Por nuk vonon çiftelia në duart e ing. Gjon Ndojt, e cila përcjell tingujt e Mirditës në tokën e mbuluar me borë të Kanadasë.

Një vizitë e shkurtër e bëmë edhe në shtëpinë e Sandër Kokës. Koha na dikton për të pirë një kafe sa për ta uruar, dhe për të parë me sytë tanë jetën e bashkëqytetarëve tanë në vëndin e mundësive të mëdha. Me Sandrin mirkuptohemi për vizitën e shkurtër, pasi ai na ka shoqëruar gjatë gjithë ditës, si në kullën 545 metra të Torontos, në Missisagua, në për lokalet e shumta dhe metrotë pa mbarim. Ndërsa kërkesa janë të shumta për një vizitë nëpër familje, po koha dikton reduktimin e tyre. Kështu jemi të detyruar të kërkojmë mirkuptimin e Gjon Ndojt, Edi Gjetës, Indrit Tomës etj.

Ndërsa që në fillim është planifikuar një vizitë në shtëpinë e emigrantit Paulin Marku. Ai ka mbërritur në Kanada falë një llotarie kanadaze, dhe në pak vite është integruar totalisht në profesionin e tij. Vila që ka blerë i ka kaluar 1 milion USD, ndërkohë që aty mund të shikosh kulmin dhe cilësinë e ndërtimeve kanadeze. Vetë me profesion ing. ndërtimi, ka mundur që shumë mirë të lidhet me kompani ndërtimi që operojnë sa në Amerikë e sa në Kanada. Me një kontratë të rregullt pune ka mundur që të tërheqe edhe vëllain e tij nga Greqia, në Kanda. Edhe këtu mikpritja është prezente në çdo veprim. I gjithë grupi kalon një darkë të këndshme, madje të surprizuar për arritjet e bashkëqyterëve tanë në këtë vënd. Gjon Deda, kryetari i Bashkisë e falenderon për mikpritjen madje edhe për arritjet e tyre në Kanada.

Njëri prej “bashkqytetarëve” tanë që na bën një ftesë insistuese për të darkuar në nderën e tij, është edhe Marko. Në fakt ai është italian me origjinë, ndërsa ka lindur dhe jeton në Kanada. Ai është bankier me akses ne bursë, dhe mjaft i lidhur me Oregano-Pizza e cila servir guzhinë italiane. Nëse për të shkuar në Itali nga Shqipëria ende na ndan një “det i tërë”, atje ne ishim europianë, madje të të njëjtës kombësie. Kur të huajt na pyesin se cili ishte vëndi ynë nga kishim ardhur në Kanada, ne pa hezituar i përgjigjeshim “Albania” dhe si për ta plotësuar, u thonim se vëndi ynë është në Europë, fqinj me Italinë. Marko ishte një ndër italianët mjaft mikpritës dhe i humorit. Mbrëmjen e caktuar Markoja na “priu” në një lokal italian tejet komod dhe të një cilësie të lartë. Biseda sillej në të gjitha problemet e ditës, ndërsa ai tregohej mjaft i vëmendshëm për Shqipërinë dhe Europën. Po ashtu si të gjithë italianët, ai ishte njeri i humorit dhe i të qeshurave, Markoja shkrihet totalisht në bisedat me grupin e shqiptarëve, duke qënë mjaft i këndshëm.  

Dita e fundit-takimi në oregano Pizza.

Ishte ideja e kryetarit të bashkisë Rrëshen z. Gjon Dedaj dhe mbështetja e pronarit të lokalit Oregano-Piza Tonin Ndoja, që në përfundim të vizitës 10 ditore në Kanada, të gjithë mirditasit e zonës së Torontos, të mblidheshim në një mbrëmje për të kaluar disa orë nën shoqërinë e njëri tjetrit. Për këtë për rreth tre ditë rrjesht u hartuan listat e të gjithë emigrantëve mirditas në Toronto, Okville dhe Misisagua, dhe u gjënden numrat përkatës të telefonave. Pas kësaj, kryetari i Bashkisë z. Gjon Dedaj u telefonoi të gjithëve pa përjashtim duke u bërë të ditur ftesën e tij për këtë takim. Kështu në pasditen e datës 16 Mars, në oborrin e lokalit ku u la takimi filluan të parkoheshin një nga një makinat e të gjithë të ftuarve. Rreth orës 18 të mbrëmjes në lokal u mblodhen plot 48 mirditorë por edhe të ftuar të tjerë. Në mes të ftuarve ishte keshilltari i zonës së Okvillit në bashki, z. Alan. Tavolinat ishin të mbushura me prodhime të lokalit Oregano – Piza të serviruara gratis nga pronari i këtij lokali z. Tonin Ndoja, ndërkohë që sponsori tjetër i vetëm ishte z. Paulin Marku, i cili financoi verën e një cilësie të lartë dhe të kushtueshme.

Në fillim pronari i lokalit z. Ndoja  falenderoi të gjithë të pranishmit për pjesmarrjen në këtë takim i cili kaq masivisht ishte i pari që bëhej në Toronto. Më tej ai falenderoi z. Gjon Dedaj në lidhje me vizitën e tij në Kanada, për mesazhet e tij drejtuar komunitetit të mirditorëve në Toronto, dhe organizimin e këtij takimi. Ai i ka ftuar të parnishmit për të ngritur gotat duke uruar që takime të tilla të jenë sa më të shpeshta. Pas kësaj ambienti është përfshirë nga këngët dhe muzika.

Z. Gjon dedaj në përshëndetjen e tij ka falenderuar fillimisht z. Tonin Ndoja për organizimin e kësaj mbrëmje, dhe për mundësinë që i krijoi përfaqësuseve të Bashkisë Rrëshen, për të bërë një vizitë të tillë në Kanada. Z. Gjon Dedaj u shpreh shumë i kënaqur për arritjet e komunitetit mirditas në këtë vënd të mundësive të mëdha, dhe i uroi ata të kenë sa më shumë suksese dhe të mbajnë sa më shumë lidhje me vëndlindjen e tyre, Mirditën. Ai ka folur më tej për ditët e qëndrimit të Kanada, dhe vizitat me karakter njohës në Bashkinë e Okvillit dhe pritjen që i rezervoi Kryetari Rob Burton. Ndërsa ka përshëndetur edhe këshillari Alan, i cili ka vënë në dukje se ka qënë z. Tonin Ndoja i cili ka kërkuar në Bashkinë e Okvillit, për të krijuar lidhje mes tyre dhe Bashkisë  së Rrëshenit. Ai ka premtuar se bashkëpunimi ka për të qënë i suksesshëm në të mirë të komuniteteve të dy bashkive tona.

Në emër të emigrantëve që janë në Toronte ka përshëndetur z. Gjon Ndoj i cili gjëndet në këtë vënd prej 7 vitesh. Ai ka falenderuar kryetarin e Bashkisë z. Gjon Dedaj për vizitën e tij në Kanada, si dhe për dhe takimet e tij me të gjithë pjestarët e komunitetit të Mirditës që jeton atje. Më tej për më shumë se 4 orë, pjesmarrësit kanë kalur në biseda të lira me njëri-tjetrin, në një ambient ku dominonte e qeshura dhe muzika.

Epilogu i takimeve, vizita në shtëpinë e Nua Nikshit.

Nua Nikshi është një qytetar i Kanadasë i cili jeton në këtë vënd për më shumë se 40 vite. U takuam rastësisht me të teksa po kryente ca punime elektrike në lokalin Oregano-Pizza, që në ditën e parë të mbërritjes aty. Prej asaj ditë ai ka qëndruar gjithnjë pranë nesh, sidomos gjatë takimeve zyrtare në Bashkinë e Okvillit. Po ashtu z. Nua ishte mjaft aktiv gjatë ditëve të qëndrimit tonë në Kanada, dhe në takimin me të gjithë mirditasit në Oregano-Pizza. Pikërisht gjatë gjithë takimeve me të, ftesa e tij për të bërë një vizitë në familjen e tij, u bë e pa rezistueshme. Pikërisht në ditën e fundit të qëndrimit në Kanada automjeti ynë drejtohet për në vilën e familjes Nikshi. Ajo çfar të bën përshtypje me të trokitur në derën e Nuas është mikpritja e madhe, tradicionale e shqiptarëve e pa trazuar aspak nga erërat e perëndimit përgjatë 40 viteve. Banesa është një vilë moderne e përsosur me teknologjinë e fundit në Kanada. Sapo hyjmë brënda, një vajzë e vogël, shumë e bukur, afrohet duke qeshur dhe artikuluar se ishte vajza e vogël e shtëpisë. Bashkëshortja e Nuas është një kroate, besimtare katolike cila të bën respektin e një shqiptareje të vërtetë. Ndërsa djali i Nuas i lindur dhe i rritur në Kanada, ka preferuar që bashkëshorten e tij ta marrë nga zona e origjinës së babait të tij, nga Bajza e Shkodrës.

Teksa shërben me pijet dhe ushqimet e një cilësie të lartë, Nua tregon se ka qënë shumë i ri, kur në vitin 1948 u mbyllën kufinjtë mes Shqipërisë dhe pjesës tjetër shqiptare, atëherë nën pushtimin serb. Duke qënë me banim në ekstremin verior të Shqipërisë, babai Nuas ka zgjedhur të jetojë brënda të ashtuquajturit kifiri i ish-Jugosllavisë, pasi edhe toka më e shumtë në pronësi të familjes së tij, ndodhej në atë anë. Më pas në rininë e tij ka mbërritur në Kroaci ku është shkolluar për elektricist. Fati e ka dashur që ai të kalonte tej oqeanit Atllantik për tu vendosur në Kanada. Ai tregon se me mjaft vështirësi, disa vite më vonë kishte arritur të merrte pranë edhe nënën e tij. Nua tregon se ajo kurr nuk arriti të mësohej me faktin e të jetuarit pa fqinjë me të cilët mund të hysh dhe të dalësh, siç ndodhte në vëndin e saj të origjinës. Nua thotë se kishte punuar fillimisht si elektricist i thjeshtë gjatë ndërtimit të hidrocentraleve në Kanada, dhe më vonë kishte arritur që të krijonte firmën e tij, e cila tashmë rezulton shumë e suksesshme dhe konkuruese në Kanada. Nua thotë se tashmë ai është ne pension dhe profesionin e tij por edhe firmën e ka trashëguar i biri i cili është mjaft i apasionuar në këtë profesion.

Vizita e Kryetarit të Bashkisë Rrëshen z. Gjon Dedaj në vëmendje të mediave.

Në përgjithësi opinioni publik është mësuar të dëgjojë për ftesa zyrtare në nivel presidentësh, kryeministrash apo deri në nivel ministrash. Në fakt ralizimi i kësaj vizite në Toronto të Kanadasë është konsideruar një risi e cila ka zgjuar edhe vëmendjen e mediave qëndrore në të dy vëndet. Një vizitë e tillë është realizuar pas një ftese zyrtare të Kryetarit të Bashkisë së Okvillit z. Rob Burton, i cili i drejtohet drejt përdrejt kolegut Gjon Dedaj duke i thënë se jam shumë i kënqaur dhe i gëzuar nëse do të bëhet i mundur takimi në Okville. Kështu gazeta më e madhe e Okvillit i ka kushtuar një shkrim të veqantë e cila është lançuar në faqe të parë të kësaj gazete. Në korespondencën e gazetarit David Lea, thuhet se “Oregano-Pizza bashkon Bashkinë e Rrëshenit me atë të Okvillit”. Më tej ai i referohet bisedës me kryetarin e bashkisë z. Gjon Dedaj.  Shkrimi i plotë i kësaj gazete mund të lexohet duke klikuar në linkun e mëposhtëm:

                                          Gazeta: Oakville Beaver

Po ashtu prej kohësh në Toronto vepron një televizion shqiptar i cili transmeton 30 minuta ne javë emision në gjuhen shqipe. Edhe kjo vizitë e kryetarit të Bashkisë z. Gjon Deda si edhe Shefit të Dep. të Sherbimeve z. Nok Mrruku, Aleksandër Ndojës dhe Bardhok Jushit, ka gjetur një pasqyrim prej 30 minutash në këtë televizion i cili quhet “Pasqyra Shqiptare”. Përveç lajmit në lidhje me vizitën një vend të veqantë ka zënë ne këtë emision edhe intervista me Kryetarin e Bashkisë z. Gjon Dedaj, oraganizatorin e kësaj vizite, pronarin e Oregano – Piza, Tonin Ndoja si edhe takimi i të gjithë mirditasve me kryetarin e Bashkisë z. Gjon Dedaj në këtë lokal.  Nje kronike e tille mund te ndiqet e plote me pamje ne VIDEO, duke klikuar ne:

                                              Pasqyra Shqiptare.

Po ashtu edhe shtypi shqiptar i ka dhënë një hapësirë të gjerë kësaj vizite në faqet e saj. Konkretisht gazeta “Tirana Observer”, një gazetë e njohur në shtypin qëndror shqiptar, ka botuar një shkrim të gjatë në dy faqe të plota duke publikuar disa foto nga takimet dhe vizitat në Kanada. Shkrimi i plotë mund të lexohet duke klikuar në këtë link:

                                           Gazeta: Tirana Observer.

Kanada 7-17 mars 2008

Vizito ne lidhje me kete vizite ne: http://www.bashkiarreshen.com/vizita.ne.kanada.htm