Ansambli “Mirdita”, koncert madhështor në Tiranë

Speciale e gazetes

“Mirdita në metropol, qershor 2007”

Pas show-t të madh artistik të qershorit të vitit 2004 në sallën e Teatrit të Operas dhe Baletit në Tiranë, këtë fundqershori, ansambli i është drejtuar një qendër tjetër mikpritëse për mirditorët, pallatin e Sportit “A.Rusi” në Tiranë.

Ka qenë një veprimtari e menduar mirë prej më se dy muaj nga qendra kulturore në Rrëshen, e cila do të promovonte njëherësh vlera të bartësve, trashëguesve,  krijuesve dhe studiuesve të folkut të Mirditës. Gjithçka u konceptua jo thjeshtë si një koncert, por me një prurje më fuzive të tërë artit e kulturës falë promocionit mediatik të një speciale në gazetë të shkruar dhe atë vizive. Ndërkohë një këshill artistik, nën drejtimin e drejtuesit të ansamblit “Mirdita” Pjeter Marku, njëkohësisht drejtues i qendrës kulturore në Rrëshen, përzgjodhi nga krijimet më të arrira dhe përfaqësuese nga albumet e shumë këngëtarëve të afirmuar që jetojnë apo jo në Mirditë. Koncerti u konceptua si një alternim në mes këngëve të supërpozuara dhe atyre të kënduara “live” në sallën e pallatit të sportit Tiranë.

Pas një përgatitje të gjatë dhe të mundimshme, që lidhej me gjithë aksesorët përbërës të këtij aktiviteti gjigand të Mirditës në metropol, më 29 qershor artistët më në zë të Mirditës ishin në Pallatin e Sportit në Tiranë.

Është dashur punë e madhe e organizatorëve për të përshtatur fushën e madhe të pallatit si një vend skenografie, ndërsa është ndihmuar nga qendra kulturore e Durrësit, me dhënin në dispozicion të arsenalit të fuqishëm fonik dhe specialistëve të saj. Është i dyti rast që Durrësi e ndihmon ansamblin dhe duket se po vihen ura efikase bashkëpunimi të në mes Durrësit dhe Mirditës përmes kulturës.

Ndërkohë në pjesën hyrëse të pallatit të sportit, është improvizuar një stendë me libra, gazetën “Mirdita” dhe kasetat e albumeve të këngëtarëve mirditorë. Duke afruar ora 19.00 qindra mirditorë dhe të tjerë që kanë lidhje me Mirditën, pas vite qëndrimesh e kontributesh në Mirditë, por dhe të tjerë, kuksianë, dibranë, deri dhe gjirokastritë a të tjerë, i janë drejtuar sallës në biseda të lirshme dhe kujtime nga jeta e përbashkët me mirditorë. Për afro 1 orë emocione të pafundme kanë përcjellur ato momente në mes qindra njerëzve të mbledhur aty për të shijuar artin e Mirditës, një prej krahinave më tipike sa i përket këtij sensi tipologjik në vendin tonë.

Koncerti, nisja madhështore

Një nisje madhështore, përmes një regjisure që sillte emocione me orkestralen e njohur të viteve 1983 kur kantautori i njohur Dorian Nini, do të dërgonte në festfolk një nga “simfonitë” e Mirditës. Futja në skenë e tërë artistëve, këngëtarë e valltarë, instrumentistë, shoqëruar me pamje videoprojektuese nga vendlindja, dhe më pas një gurgullime e tërë efektesh që të kujtonin malet, krojet, bjeshkët, livadhet, tërë jetën që gumëzhin në Mirditë, ishte shumë emocionuese nën tingëllimat e lingeve e këmborëve, çiftelive, lodrës, bilbilit e fyellit.

Më pas salla është përfshirë nga një entusiazëm i madh kur janë derdhur fjalët origjinale përmes zërit melodioz të këngëtares Mrikë Trumshi tek “Xhamadani i Trimërisë”.

Kështu numër pas numri, këngëtarët janë bërë pjesë e pandarë e emocioneve të spektatorit të shumtë në sallë, duke sjellë natyrshëm alternimin nga këngët epike të Fran Precit, Gjin Donës, tek lirikat e mrekullueshme të Kastriot Kolës, Anton Gjokës, Kol Zefit, Prena Beleshit, Prena Becit, Bardhok Dedës, Gjovalin Filopatit, Afërdita Lalës apo balada e Arinda Gjonit dhe rapsodia e Gjela Dukës.

Meloditë instrumentale kanë korrur shumë duartrokitje që me interpretimin virtuoz të Llesh Lleshit në sharki apo Paulin Pali në sint, dhe tek veglat frymore me përshëndetjen e Gjovalin Ndrecës. Nikollë Preçi ka sjellë alegri në sallë me këngën e tij akapelo, por dhe përshëndetjet e dibranit Sherif Dervishi apo Artan Kola me orkestren e kultivuar te G. Kodres sjellin kënaqësi për pjesëmarrësit. Vallet janë pjesë e rëndësishme përshëndetëse e këtij programi tërheqës, me vallet e grupit të valltarëve të Rubikut nën drejtimin e mjeshtrit të tyre Fran Nikolli, por nuk kanë harruar të përshëndesin dhe vëllezërit Allaraj nga Kukësi dhe instrumentistët, vëllezërit Celiku, duke sjellë kështu copëza të një koncerti gati-gati kombëtar.

Në sallë ka qenë dhe fituesja e kafazit 5 në ”News 24” Diana dhe miqtë e saj, të cilët në një improvizim në skenë janë përshëndetur nga qindra mirditorë dhe më pas janë nisur për në Maqedoni.

Përshëndetje të shumta i janë adresuar grupit të Mirditës nga përfaqësues të Ministrisë së Kulturës, artistë dhe këngëtarë të njohur. Edhe drejtues të pushtetit vendorë të Mirditës kanë qenë në shkallët e stadiumit duke ndjekur koncertin, ndërkohë kryebashkiaku i Rrëshenit Gjon Dedaj, ka përcjellur emocionet e tij që nga Gjermania.

Drejtues i ansamblit, organizator dhe marketingu Pjeter Marku. Programi u prezantua denjësisht nga gazetari Gjergj Marku, udhëheqës artistik Gjin Dona, koreograf Fran Nikolli, skenografia Gjok Pepa, Fonia: Lin Kiku & JULI, promocioni i Mirditës turistike në videoprojektor Aleksandër Ndoja, shtypshkrimet e posterave dhe gazetës Gjon Jaku, dhe marketingun e P. Markut me ndihmën e disa sponsorëve. Koncerti u filmua nga A.Pertena dhe pritet te prodhohen kaseta.

Pas programit qindra spektatore u derdhen ne sallen e pallatit duke u bere njesh me kengetaret dhe artistet e tjere, duke marre kujtime te shumta permes fotove. Ata i falënderuan artistet dhe organizatoret per kete gezim qe u sollen, duke lene te nenkuptohet se programe dhe organizime te tilla jane gjithnjë te mirëpritura si nje nevoje e brendshme shpirterore per te patur nje ure lidhje te tille me vendlindjen e dashur, Mirditen.

Speciale e gazetes  “Mirdita në metropol, qershor 2007”

-Përmbajtja në word e gazetës-

 “Mirdita në metropol”, shpalim i vlerave të një treve

I pyetur afro një vit më parë, në një veprimtari të rradhës, për atë që po ngjet në Mirditë, me krijimtarinë e zhanreve të ndryshme, ku në të veçantën e trevave veriore, spikaste një lloj bumi i prodhimeve kulturore dhe cilësia e sjelljeve, shkrimtari Preç Zogaj, duke evokuar „shkollën letrare të Lezhës“ të viteve 80-të, pak a shumë përmendi se ajo shkollë, duket se ka ardhur dhe është „fshehur“ në Mirditë. Natyrisht, e thënë me një grimatë shakaje, pasi konvencionet Lezhë, Mirditë, Pukë a Sarandë, tani në kohën e internetit, janë kaq të papërceptueshme. Megjithatë ka një fakt, që duhet shënuar në zhvillimin e letërsisë shqiptare, që është dhe fakt kulturor dhe fakt historik, pasi për atë shkollë të viteve të parapluralizmit në Lezhë, nga zyrtarët e asaj kohe, sidomos ata që ndodheshin në letërsi, flitej në kuptim pezhorativ, pasi siç dihet në atë kohë kishte vetëm një shkollë, atë të realizmit socialist. Çdo gjë tjetër cilësohej devijim nga vija zyrtare. Por, atje u ngrit në ato vite, pikërisht një shkollë e tillë, që ushqehej nga emrat më të mëdhenj të letërsisë botërore. Poetët, krijuesit, studiuesit e asaj treve, krijuan atë shkollë letrare që karakterizohej nga mënyra metaforike e shprehjes, natyrisht për t’iu shmangur kufizimeve të kohës, pra, si të thuash, ashtu si Dibra apo Mirdita, fjala vjen, kanë mënyra të tërthorta për të thënë të vërtetën, edhe aty në letërsi u krijua „e folmja me dy kuptime“. Ishte momenti që prej këndej u ndie një ndikim i madh jo vetëm në rrafshin verior, por dhe atë jugor.

Në atë kohë janë një grup krijuesish, poetësh, letrarësh, prozatorësh, edhe në Mirditë, që u tunduan t’u ngjanin krijuesve lezhjanë, dhe tani, ajo që është vërtetë befasuese për nje trevë kaq të vogël, pas 17 vitesh, këta krijues mirditorë janë së bashku, mbase dhe me një shkollë etiko-filozofike letrare të vetën, duke krijuar një bilanc tepër sinjifikativ krijimesh dhe rigjallërimesh të vlerave. Është një arsye më shumë, që kjo prurje kaq cilësore, në një trevë të vogël, por me një histori të veçantë, të kërkojë dhe paraqitjen në metropol. Është një mikrometropol i krijuar prej kohësh, këtu në Rrëshen, dhe duket se shprehja „poetin, krijuesin s’e mban vendi“, është pjesë e lajtmotivit për t’u paraqitur në metropol me krijimtarinë më të mirë kulturore, artistike, folkloristike.

Në duart e poetëve...

Shpalimi i kulturës mirditore përmes një dite kulturore është një ide e kahershme që qarkullon si projekt i qendrës kulturore të Mirditës me mesazhin se jeta kulturore bëhet e duhet të bëhet kudo ku ka njerëz, forca krijuese dhe idealistë të përkushtuar. Kjo nismë u mbështet nga dashamirës të artit dhe nga institucionet qendrore të kulturës, si një bashkëpunim dhe shkëmbim vlerash.

Kësaj rradhe do të jetë një koncert i ansamblit artistik “Mirdita”, që në vitet 70 dhe 80 ka patur një shkëlqim emblematik në rang kombëtar, por që në formacione të reja artistike muzikore nuk ka rreshtur.

Në fakt ditët kulturore, sipas drejtuesit të shtëpisë së kulturës Pjetër Marku, ka vite që po aplikohen me sukses, dhe në rastin konkret nuk përbën rastin e veçantë që krijuesit mirditas promovojnë vlera artistike në kryeqytet. Sipas drejtuesit të shtëpoiusë botuese „Mirdita“ Ndue Dedaj, edhe vetë enti botues vepron mes Mirditës dhe Tiranës, si në përgatitjen dhe shtypjen e librave, ashtu dhe aplikacionet e ndryshme. Ashtu si në Miritë japin shfaqje: ansambli i shtetit i Këngëve dhe Valleve, trupa e cirkut të Tiranës, varieteja e Shkodrës, artistë të rinj me grupet e tyre etj. Është diçka e natyrshme komunikimi i ndërsjelltë i vlerave kulturore nga kryeqyteti dhe rrethet. Në veprimtaritë kushtuar letërsisë në Mirditë kanë qenë pjesëmarrës mjaft personalitete të letërsisë, artit dhe kulturës, si Dhimitër Xhuvani, Mark Krasniqi, Ndoc Gjetja, Pjetër Arbnori, Limos Dizdari, Preç Zogaj, Jorgo Bulo, Adriatik Kallulli, Kiço Blushi, Muntas Dhrami, Saimir Kumbaro, Albert Minga. Mirdita sot, më tepër se me çdo gjë tjetër, përfaqësohet me librin dhe kulturën e saj. Siç ka shkruar jo pa dhimbje një shkrimtar i njohur, duket se këtë trevë “të floririt të djeshëm”, që i rrëmbehej me aq mund nëntokës, gjeologët dhe minatorët e djeshëm ua kanë dorëzuar tashmë këtë vend poetëve...

Paraqitje të tilla kulturore të trevave, zonave, qyteteve, jo vetëm në metropol, thonë kulturologët, janë dhe një kujtesë për institucionet shtetërore, veçmas për Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve për një legjislacion më efikas për institucionet e kulturës në bazë, të cilat përgjithësisht nuk ndjehen. Në këtë kuptim kryeqyteti duhet të “lëshojë” më shumë kompetenca, buxhete, projekte, pasi një nga shkaqet e braktisjes së zonave malore eshtë dhe vakësia e jetës kulturore.

Hershmëria e një kulture unikale

Edhe studiuesit e historisë, edhe njerëzit e tjerë të letrave, edhe të huajt që e kanë shkelur këtë trevë që nga mesi i shekullit XIX e kanë nënvizuar hershmerinë e një kulture thuajse unikale të Mirditës. Studiuesi i njohur dhe shkrimtari Moikom Zeqo në një intervistë interesante për Mirditën ka prekur disa gjurmë të lashtësisë, që lidhen qysh me pirustët mineralpunues të minierave të Fandit etj. Ndërkohë që dhe të tjerë në mënyrë figurative kanë shkruar “Në Mirditë pashë se pirustët ishin gjallë.” Është e kuptueshme që disa shenja monumentale të kësaj treve do të lidhen patjetër me gurin, si atë mineral, po dhe gurin si simbol, psh. mbishkrimin e famshëm të Arbërit të Gëziqit (Ndërfanës), që i përket shekullit XIII.

Studiuesit e sotëm mirditas thonë se njerëzit që kishin mundur në këtë vend të shkruanin në gur (për herë të parë dhe fjalën Komb) parpara se të zbulohej Formula e Pagëzimit e shkruar në letër, që kishin “shkruar” në memorie një Kanun si ai i Lekë Dukagjinit e të tjera vlera të shquara të traditës, ishte e natyrshme që një ditë ta gjenin rrugën për te libri, ndonëse vonë. Por fillimet e letërsisë janë sigurisht shumë më të hershme në këtë trevë se të sotmet, ku shquhet poeti nismëtar i Rilindjes Prend Doçi, Abati i mirënjohur i Mirditës, që me pasionin e tij për kulturën, dijen dhe progresin mblodhi jo vetëm shkrimtarët më në zë të kohës në shoqërinë e tij “Bashkimi”, por i bëri shkrimtarë dhe famullitarët e maleve të Mirditës- të mblidhnin lëndë folkorike, gjuhësore, etnografike, si Dom Dodë Kolecin, Prend Sulin, Nikoll Kimzën etj.

Bum botimesh në një spektër të gjerë

Drejtuesi i entit botues Mirdita poeti dhe studiuesi Dedaj, thotë se këto kohë kemi patur një bum të vërtetë botimesh, duke nisur më së pari, me disa monografi që lidhen me Krishtërimin, si një problematikë padyshim me interes të veçantë për shkrimtarët dhe studiuesit e një treve që nuk u asimilua përgjatë historisë së pushtimeve as në kulturë, as në besim, as në mënyrën e jetesës dhe të drejtën dokësore, por sigurisht spektri është shumë më i gjërë, çka e dëshmojnë dhe botimet tona të viteve të fundit. Kështu kemi patur botime: me veshtrime të Mirditës në histori, arkeologji, krishtërim, etnokulturë, visarin leksikor, kontributin për pavarësi, universin psikologjik të mirditorëve; Mirditën në gjeografi, hartografi, turizëm, miniera e gjeologji; monografi për zona të veçanta si Fani, Kthella, Kaçinari, apo për një varg figurash historike të së shkuarës.

Krahas autorëve që jetojnë dhe shërbejnë në Mirditë, një kontribut të dukshëm kanë dhënë studiuesit mirditas që punojnë prej vitesh në qarqet shkencore dhe universitare të Tiranës. Në vëmendjen tonë kanë qenë dhe disa libra me mjaft jehonë në kohën kur u shkruan, si “Lule” e Fabian Barkatës dhe “Përmes Mirditës në dimër” e Stavri Frashërit. Gazeta lokale “Mirdita”, prej 3 vjetësh ka ndikuar jo vetëm në informimin e publikut, po dhe në promovimin e vlerave krijuese, artistike, ashtu si dhe televizioni lokal “Mirdita TV”.

Opinioni i lexuesit, i shtypit po dhe i kritikës, sa ka qenë e mundur, ka vlerësuar se mjaft nga librat e botuar vitet e fundit kanë sjellë vlera të mirëfillta letrare, si antologjitë “Kontakt Poetik” dhe “Ti je duke ardhur” (kjo e fundit e autorëve më të rinj), vëllimet poetike të para e të dyta apo librat në prozë të një vargu autorësh.

Janë përfshirë nëpër antologji apo kanë botuar krijimtarinë e tyre në libra të veçantë: Gjokë Beci, Gjon Mark Ndoj, Preng Cub Lleshi, Viktor Gjikola, Ndue Gjika, Zef Zefi, Nikoll Loka, Gjon Marku, Donika Tusha, Preng Maca, Silvana Gjika, Salvador Gjeçi, Dodë Pjetri, Age Ruçi, Ndue Bushkola, Gjergj Nikolli, Eglantina Deda (Beci), Raimonda Doda etj. Tërheq vëmendjen sidomos poezia e autorëve të rinj, që të bën të besosh se letërsia në këtë trevë do të ketë të ardhme.

Në Mirditë, thotë Dedaj, ka vite që ka patur nje interes të veçantë për librin. Psh botimet e reja të viteve 80 në librarinë e Rrëshenit dhe Rubikut nuk rrinin as tri ditë. Pas një dhjetëvjeçari, le të themi indiference për librin dhe leximin, tani ka një numër lexuesish në rritje, sidomos ndër të rinjtë, gjer nisma intelektualësh për të krijuar biblioteka familjare. Doemos që ka ndikuar dhe klima krijuese dhe botuese në këtë. Promovimet e librave në Mirditë janë nga festat më të bukura letrare, gjë që është thënë nga mjaft të ftuar. Por nuk janë promovuar vetëm libra të autorëve vendës. Në Rrëshen janë ftuar për të promovuar librat e tyre dhe Mark Krasniqi nga Kosova, Mons. Angelo Masafra, Preç Zogaj, Mons. Zef Simoni, Neritan Ceka, Pal Doçi, siç është promovuar dhe botimi më i ri i veprës së Migjenit etj.

…

Një poet i njohur, në një promovim libri në Rrëshen para disa kohësh, qe shprehur në mënyrë lakonike: “Në Mirditë po zhvillohet ajo që është më e vështira, dmth, kultura, ndërsa në shumë vende ajo është lënë pas dore”.

Duke vijuar me këtë konstatim lakonik të tij, duket se kultura nuk gabon. Politika, politikanët gabojnë në prognoza, parashikime, por fakti që në Mirditë ka një grup intelektualësh të fushave e specialiteteve të ndryshme që janë bashkuar për t’i dhënë zë kulturës, për t’i dhënë jetë librit, botimeve, tregon se ka një parandjenjë intelektuale se jeta mund të zhvillohet cilësisht edhe në treva të vogla, por tërë nur e bukuri, ajër të pastër, resurse zhvillimi e mrekulli turistike, për të cilat herët a vonë shteti do të kujtohet. Këtë mesazh mëton të japë dhe kjo ditë e veçantë kulturore, që do t’i ofrohet publikut kryeqytetas më 29 qershor në pallatin e sportit “Asllan Rusi” në Tiranë.

Arta Fusha

Këtë koncert pa  mjeshtrin e këngës Fran Vorfi

Të gjithë e kujtojmë Fran Vorfin në koncertin e madh të ansamblit “Mirdita” në qershor të 2004 në Teatrin e Operas në Tiranë. Kënga e tij dyshe me Fran Preçin dhe grupi epokal i burrave, pati një defekt në përcjelljen teknike, mikrofoni i “adashit” të tij nuk punoj! Por zëri i Fran Vorfit punoj për mrekulli edhe pse sëmundja donte ta sfidonte. Dhe më pas, teksa në skenën e atij tempulli të shenjtë kujtuam “vitet e arta” të artistit të madh, lotë të padukshëm rrodhën nga sytë e tij, si për të na kujtuar se nuk do të ishte më në mes miqve dhe shokëve të tij artistë me të cilët kishte bërë historinë 50 vjeçare të artit burimor mirditas! Por dueti i improvizuar me “mollën” e hijshme, u shoqëruan tërë kohës në këmbë nga salla 1500 vetëshe, si kurrëndonjëherë. Dhe Frani iu duk secilit si një “dhëndërr” me zërin e ëmbël dhe staturën e jashtëzakonshme prej artisti të skenave të mëdha.

 “Është legjendë e rrallë e të kënduarit të këngës burimore të Veriut. I paarritshëm…Nuk mund t’i këndonim kurrë si ai këngët e atyre viseve!”. Këto janë fjalët e Hysni Zelës në një bisedë të para 5-6 viteve në një koncert të Ansamblit të Shtetit në Mirditë. Për një vokal të rrallë e kanë vlerësuar mjeshtra të muzikës shqiptare dhe studiues të folkut.

Fran Vorfi, “primoja” i formacionit të njohur “Grupi i Burrave të Mirditës”, u kthye në një emblemë të festivaleve folkorike përmbi 40 vite me rradhë. Ky formacion vijon të mbijetojë edhe sot me këngët e bukura epike, edhe pse nuk ndodhet “krushku” i parë i tij. Ai është shuar në moshën 65 vjeçare duke lënë pas një pasuri. të vyer të folkut burimor, këngëve epike dhe lirike. Një pasuri që duket se është “arkivuar” në arshivat e mykura të RTSH-së, por pa bërë të mundur nxjerrjen e tyre prej aparaturave të vjetra inçizuese.

Padyshim, në mes artistëve të mrekullueshëm mirditorë Fran Vorfi mbetet legjendë e këngës burimore të Mirditës dhe më tej, por asnjëherë i vlerësuar për shkak të biografisë, dhe i harruar këto vite, deri sa u shuajt në moshën 65 vjeçare, por që u vlerësua nga pjesëmarrja e qindra banorëve të Mirditës e më tej, duke i bërë homazhe tek pallati i kulturës dhe përcjelljes së denjë për në banesën e fundit.

Poeti Gjokë Beci për “Grupin e Burrave të Mirditës”:

“…kam pyetur veten: ku e gjen gjithë atë forcë epike Fran Vorfi që bashkon zërin e 9 djemve e djemtë i bën burra dhe 9 burrat me zërin e tyre jehojnë sa për nëntëqind!...”

Gjergj Marku

Ndue Dedaj, një jetë e lidhur me librin

Ndër mirditorët që rrallë fati u ka rënë të jenë kaq të lidhur me jetën krijuese, studimet, kulturën, artin, publiçistikën. 50 vite jetë, që fëmijë në një lidhje ritmike me letrat, gati-gati si një kërkesë fiziologjike. I lindur në Shëngjergj të Kaçinarit dhe me një peripeci shkollimi sa andej këndej, duke e shpërngulur “shtëpinë” tashmë në konvikte që në klasën e pestë, do të merrte zë nga të sprovuarit në dhuntinë e të shkruarit në organet e shtypit të kohës. Që nga viti 1971 bëhet i kërkuari i Zërit të Rinisë me reportazhet e njohura për nervin, realitetin dhe të shkruarit bukur, për 20 vite me rradhë. Në vitin 1987 fiton çmim të parë për reportazhin “Stinët e gurit të nuses” botuar në gazetën “Zëri i Rinisë; boton ndërkohë dhe në “Zëri i Popullit”, “Bashkimi”, “Mësuesi” etj. Në shtator të 1087 punon redaktor në gazetën lokale “Mirdita”.

Nga viti 1991 e në vazhdim boton shkrime të ndryshme publicistike në gazetat “Koha jonë”, “Aleanca”, “Shekulli”, “Shqip” etj.

2001. Kryetar i bordit të gazetës së pavarur “Mirdita”.

2005. Përfshihet në enciklopedinë “Gazetarë dhe publicistë shqiptarë”, përgatitur nën drejtimin e Hamit Boriçit.

Në gazeta të ndryshme: “Koha Jonë”, “Shekulli”, “Aleanca” etj. boton portrete dhe profile për figura dijetarësh të së kaluarës të lëna në harresë, si abat Prend Doçi, gjuhëtari Dodë Koleci, historiani Nikoll Kimza, etnografi Prend Suli, imzot Zef Oroshi, shkrimtaren disidente Musina Kokalari etj. Dissa nga shkrimet e tij më të spikatura së voni janë “Balada e Nuses së vdekur”, studim-ese në gazetën “Shekulli”, “Ismali Kadare, mes letërsisë dhe biografisë”, në gazetën “Shqip“, “Përqasje mes “Edipit mbret” dhe një legjende të vjetër mirditase”, studim-ese në gazetën “Shqip”. Në këtë gazetë shfaqet dhe si opinionist.

Pas shkollimit universitar dhe pasunviversitar ka një karrierë të shkëlqyer si mësimdhënës dhe metodist, dhe për këtë fakt përfshihet në disa projekte të Ministrisë së Arsimit, dhe në grupe kualifikuese jashtë shtetit. Tani mbulon shërbimin psikologjik në tri shkollat e Rrëshenit.

Letërsia, studimet, botimet

1979. Boton poezitë e para në gazetën “Studenti” Tiranë; më pas dhe në “Zëri i Rinisë”, “Drita” etj.

1994. Bëhet nismëtar i krijimit të shtëpisë botuse “Mirdita” në Rrëshen. Një nga drejtimet e kësaj shtëpie botuese ishte publikimi apo ripublikimi i veprave të shquara të traditës letrare e kulturore nga autorë të huaj e vendës, që nuk mund të qarkullonin para vitit 1990. Një tjetër kahje e botimeve ka qenë ai me fokus shkollën dhe arsimin, mësuesin dhe nxënësin, që nga antologjitë poetike të të rinjve tek manualet për njohjen e vendlindjes etj.

Redakton libra, shkruan parathënie, reçensa për libra të ndryshëm, të cilat i publikon në shtypin e përditshëm dhe atë të profilizuar. Ka arritur në 100 numri i titujve të botuar nga kjo shtëpi botuese.

Si autor boton disa libra artistikë:

1998. Aizbergu i Hanës (poezi).

2001. Këndej kaloi koha (poezi).

2004. Hyjnesha e Pyllit (tregime për fëmijë).

2004. Dashuri në kullën e ngujimit (tregime e novela).

2005. Shembja (roman).

Është njëkohësisht autor i monografive e librave studimorë:

1999. “Toka e katedraleve” (studim), ribotuar në vitin 2006 pas një ripunimi të ndjeshëm.

2000. “Kaçinari” (monografi).

2001. “Kanuni dhe koha e sotme” (studim).

2005. “Fabian Barcata dhe ditari i tij shqiptar” (monografi).

Për krijimtarinë e tij letrare kanë shkruar shkrimtarët e njohur Dhimitër Xhuvani, Dhori Qiriazi, Behar Gjoka etj., kurse për studimet e tij kanë shkruar profesorët Ismet Elezi, Zef Mirdita, Mark Tirta, Pal Doçi etj.

Nga viti 2000 drejton “Lidhjen Kulturore Austri - Mirditë”, krijuar me ndihmën e Caritasit Austriak, konkretisht të famullitarit të Shvarcagut (landi i Foralbergut) Franz Vinsauer, me të cilin bashkëpunon në vazhdimësi për botime dhe projekte të tjera kulturore.

 Pjeter Marku, drejtuesi i kulturës me shpirtin e piktorit

Nëse do të flitet për sipërmarrje kulturore që duan guxim në një trevë me fare pak resurse financiare (kultura në këtë sens shihet si vrima e fundit e kavallit), padyshim mendja të vete tek drejtuesi i qendrës kulturore në Rrëshen, Pjetër Marku. Por tashmë një simbiozë e lidhur në mes drejtuesit dhe piktorit. Ashtu si shumë veprimtari të shënuara prej 6 vitesh me emrin “Mirditë” këndej dhe m’atanë kufirit si në Kosovë, Maqedoni apo Mali i Zi, edhe një veprimtari e tillë si “Mirdita në metropol” kanë realizues kryesor piktorin Marku. Edhe pse ka mbushur 60 vjetorin ndihet i freskët dhe i papërtuar si në ditët e para të punës, ndonëse kultura sa ç’është një sektor i bukur, shprehet ai, po aq të jep stres e mund, sepse të duhet të gatuash “bukë” me fare pak miell, madje dhe pa të!

Pas diplomimit si piktor, lëviz me punë në Kukës ku drejton dhe Lidhjen e Shkrimtarëve dhe artistëve atje. Më pas në Mirditë për disa vite, ku nuk e harron zanatin e vjetër, atë më pasionantin, piktorin. Me marrjen në drejtim të qendrës kulturore i jep një imazh të ri dhe rigrumbullim të ansamblit “Mirdita” sidomos.

Por nuk harron artin e pikturës, për të cilin ka kaluar shumë sfida shëndetësore. Ekspozita të tëra marrin udhë që nga ajo:

në Kukës 1976, 1978, 1982, 1984

në Mirditë: 2003, 2004, 2005 në maj tetor

Ravena Itali 2004; Gjilan Kosovë 2003

Disa ekspozita të përbashkëta.

Pjesëmarrës në ekspozita kombëtare 1974, 1975, 1976, 1978, 1979, 1981, 1984, 1988. Dhe mbarëkombëtare në kosovë 2003.

Lëvron kompozimin, portretin, peizazhin, grafiken dhe disa teknika të tjera kryesisht në vaj, akrilik, tush, pastel.

Vizitorët e shumë që kanë kaluar nëpër ekspozitat e tij kanë shënuar:

Jozef Limpreht, ish-ambasdori amerikan: “Faleminderit për shancin që më dhatë të shoh artet e bukura të prodhuara nga artistë mirditorë dhe pikturën e bukur që më dhuruat”.

Lutfi Hazizi (zv/kryeministër i Kosovës: “Atë që nuk arrita ta përjetoj gjatë vizitës sime në Shqipëri e pashë në punimet tuaja, i nderuari artist, plot dritë, shpresë dhe ngjyra jete”.

Klarisa De Val: “Një piktor me prodhimtari të pabesueshme shumë stilesh”.

Akademik Mark Krasniqi: “Puna juaj ka vlera të mëdha kulturore kombëtare”.

Akademik Ylli Popa: “Një galeri veprash mjaft tërheqëse”

Mietek Boduszynski: “Na dhuruat kënaqësi të vecantë”.

Paola Thiede: “Jam shumë e impresionuar nga kjo ekspozitë plot dritë”

Ndoc Gjetja: “Ekspozita e piktorit Pjetër Marku ishte një befasi artistike e këndshme për mua..me një frymë poetike që të bën për vete”

Ndue Dedaj”: “Një piktor enderritar, kërkues, apasionant i ngjyrës dhe peizazhit, idhtar i karaktereve të forta...”

Dod Pjetraj: “Tri ngjyrat bazë të Mirditës: e kuqja, e zeza dhe e bardha...”

Duhen shënuar dhe punimet në udhëtim, duket si një piktor që është gjithnjë për udhë. Dhe një nga këto udhë kanë qenë dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku piktori ka ardhur me rreth 40 punime të frymëzuara prej andej. Ndërkohë që vijon të punojë pa pushim. Duke mos e harruar, artistin dhe organizatorin njëkohësisht.

Kësisoj Mirdita në saj dhe të kontributit të tij mbetet në avangardën e organizimit të veprimtarive të shumta dhe të larmishme kulturore që i shërbejnë promovimit më të mirë të trevës.

Arbërit në luftë për komb dhe kulturë

…”Një gjë që të tjerët e kanë thënë është se duke devijuar pak nga Mirdita, duke zbritur më në jug, në Mat, Gjon Kastriotin këtu e kemi pasur – në viset tuaja në Mat-Mirditë merr këtu edhe Lezhën pastaj. Këtu është epiqendra e shtetit të parë të shqiptar dhe më vonë e atij shteti të madh të Gjergj Kastëriotit….”

...Kastriotët, që u bënë kaq të famshëm, epiqendrën e tyre e kanë këtu. Nuk ndahet Mati nga Mirdita, as Mirdita nga Mati nuk ndahen. Do t’i keni të shkruajtura këto këtu tek unë…që do t’ua jap”. Pati deklaruar në një intervistë të tij shkencëtari Dhimitër Shuteriqi.  Në këtë rajon të Shqipërisë së Veriut që së herëshmi ishte i tëri katolik pra në Mirditë-Mat, ku në lashtësi kishte qenë atdheu i Pirustëve, e prej nga ku kishte nisur e lulëzuar një kulturë më vete, e cila sot ka hyrë në kujtesën e studiuesve e arkeologëve si “Kultura e Matit”.  Një kulturë e mirëfilltë shqiptare pa ndikime të kulturave të tjera, qofte kjo romake a bizantine ku gjenden gjetje unikale e të papërsëritëshme si “Mbishkrimi epigrafik i Gëziqit” në Mirditë, i përkrenares së famshme ilire të Përlatit, e i dhjetra e dhjetra gjetje të tjera e ku do të ruhej dhe arshivohej për më vonë thesare kombëtare.

Këto treva që i dhanë forcë ashtës së shqiptarizmës e prej nga ku nisin ngjarje të mëdha kombëtare e nga ku që së herëshmi zgjohet fuqishëm një vetëdije dhe ndërgjegje shqiptarizme në mënyrë të pandërprerë tërheqin vemendjen e albanologëve e studiuesve, eksploratorëve e politikanëve të cilët rendin të thonë e dokumentojnë për këto treva.

Kryeipeshkvi i Durrësit, Imzot Pal Engjelli- Ky jetoi në 1417-1470, i cili hyri në historinë e kombit tonë si bashkëpunëtor i të madhit Gjergj Kastrioti, ky prelat i madh i kishës katolike shqiptare, gjatë një vizite baritore në Mat (Emathia), vuri re çrregullime të mëdha në punët dhe në veprimtarinë fetare. Me këtë rast, më 8 nëntor të vitit l462 nënshkruan në kishën e Dukagjinit të Mat Formulën ë Pagëzimit, që më vonë do të rezultojë si dokumenti më i vjetër i shqipes së shkruar. Fraza shqip gjendet në një letërqarkore në latinisht. Un të pagësonj pr’ emnit Atit e t’Birit e t’shpertit Shenjt. Ky prelat i kishës katolike në atë periudhë kishte nën juridiksionin e vet edhe famullitë e Matit dhe dioqezat e kësaj krahine. Ajo u shkrua për të ndihmuar banorë të krahinave të largëta që banonin nën vështërsi dhe mungesë të veprave të kultit të cilat pas kësaj mund t’i pagëzonin fëmijët në shtëpi, nëse për shkaqe të ndryshme, nuk kishin mundësi t’i çonin në kishë. Kështu gjejmë të parin dokument të shkruar të gjuhës sonë amëtare i cili formulohet natyrëshëm në dialektin gegë. Njoftimin e parë për këtë dokument e bën studiuesi dhe historiani rumun Nikolla Jorga, i cili e botoi më l915. Duke ndriçuar e duke hedhur vështrimin tej shekujsh në gjuhën e dokumentuar dhe në kulturën tonë kombëtare. Arqipeshkvi Pal Engjelli ishte detyruar të ndërhynte në pajtimin e prijësave shqiptarë të cilët pas vitit 1462 kur Dukagjinët dhe Lekë Zaharia kishin hyrë në konflike të ashpra për pretendime territoriale të Dukagjinëve, çka detyroi ndërhyrjen e Skenderbeut). (E. Jacques) por pas këtij viti problemet midis Kastriotit e Lek Dukagjinit u bënë të mprehta Gjergj Kastrioti u kishte dhënë të drejtë Lekë Zaharisë por kjo kishte shkaktuar probleme serioze me Lekë Dukagjinin. Arqipeshkëvi i Durrësit Palë Engjëlli arrin t’i sheshojë këto kontradikta në vitin l463 arrin të pajtojë dy prijësit e shquar të kohës, Skenderbeun dhe Lekë Dukagjinin përballë rritjes së vazhdueshme të trysnisë së turqve në tokat e Dukagjinëve, dihen dhe janë të njohura konfliktet midis tyre qoftë për zotërime territoresh e sundimesh por edhe për probleme të tjera.

Duhet mbajtur parasysh se në atë kohë vendi ishte vazhdimisht nën presionin e turqve dhe problemet midis princërve shqiptarë do të conin në një katastrofë të përgjithëshme. Kështu priftërinjtë, ipeshkvit, dhe argjipeshkvit ishin të shtrenguar të linin rezidencat e tyre në qytete dhe të ngujoheshin në male, pasi ndiqeshin egërsisht nga turqit.

Arqipeshkvia e Durrësit u zhvendos në thellësi, në Lis të Matit, ku ishte dioqeza për të zhvilluar prej andej një aktivitet të fuqishën e të rëndësishem kishtar e atdhetar. Këtu Arqipeshkvi Pal Engjelli duhet ta ketë shkruar formulën e pagëzimit pikërisht pse për arsye nga më të ndryshmet, së pari prej presionesh dhe përndjekjesh kish nisur një laramanizim i imët. Në fakt siç pohon studiuesi gjerman Stadtmyller, Shqipëria e Veriut ishte e tëra katolike megjithatë mungesa e shërbëtorëve të Krishtit kishte filluar të ndjehej.  

Akoma më tej vetëdija dhe shqiptarizma, ashta e shqiptarizmës vazhdonte të mbruhej thellë maleve të Mat-Mirditës. Atje në Gurin e Bardhë të Matit lind Pjetër Budi ky burrë fisnik i maleve tona emri i të cilit i kapërcen kufijtë e këtyre dy trevave dhe zë vend në altarin e vetëdijes dhe kulturës sonë kombëtare. Ky fshat i strukur atje në zonën e Bazit i jep kësaj treve një emër të madh, jo rastësisht, por prej kësaj zone kishin rrjedhur familje të moçme. Vetëm pak më në perendim, në kufi me to, dikur ishte gjendur familja e madhe princërore e Skurajve, prej të cilës kemi një histori më vehte. Më vonë Malçit ashtu si në Zadrimë, Bardhajt. Apo siç kishin bërë epokë në Mirditë e Blinishtët e Dukagjinët.

Asnjëherë hipotezat historike nuk mund të merren apriori si qind për qind të vërteta por një gjë është e pa mohueshme. Përderisa në nuk njohim deri me sot një dokument tjetër me të vjetër se formulën e pagëzimit në shqip atëhere Lisi i Matit hyn në historinë e vendit tonë si atdheu i të parit shkrim shqip.

Gjithësesi orientimi i shqiptarëve ishte drejt perendimit.  

Sic shohim nga dokumentat historike, nga Piu II, përpjekjet qenë të gjalla e do të mbërrijshin, sipas shqetësimit të tij, te shpallja e Gjergj Kastriotit mbret i Shqipnisë, e te vumja e kësulës së kardinalit Argjipeshkvit të Durrësit, Pal Engjëllit, i familjes të njohun e fisnike të Engjëllorëve, me prejardhje nga Drishti, autorit të atyne Constitutiones në të cilat N. Jorga do të gjindëte Formulën e pagëzimit që deri më sot njihet si dokumenti i parë i gjuhës shqipe.

Vetë Papati e shpall Gjergj Kastrioti « Athleta Christi », për të cilin dijetari gjerman Franz Babinger do të shkruente: « Por krishtenimi te Skanderbegu pati nji fatos të rí i cili mori mbi vete rolin që luejti Janos Hunyadi dhe për 18 vjet të tjerë dijti ta mbante lart shkëlqyeshëm » fill pas vdekjes së tij do të vinte nji pushtimit të shpejtë i Italisë. Synimi i Muratit II e më vonë i të birit të Mehmetit II. Prej 1444 deri me 1478 qenë 34 vjet lufte të pabarabartë dhe heroike të Arbnorëve ishte jo vetëm Shqipëria por edhe Italia. 

Prej Nikollës V deri te Pali II, e ndihmuan Skanderbegun me shuma të mëdha që përbaheshin prej « mija duketësh ari nga thesari papnor ». Po ashtu thekson se « është e sigurtë që shumat që i dhanë ishin në çdo rasë mâ të mëdha se ato të çfarëdo shteti tjetër të veçantë. Këtyne u duhen shtue edhe shumat e mbledhuna prej përfaqësuesve të Papës për kryqëzatat e Skanderbegut, duke qenë Shqipnia krye-ura e mbramë katolike romake në Ballkan dhe se papët po banin gjithçka ishte në dorën e tyne për të ruajtur pavarësinë. Kalisti III, në nji letër të veten, pranon se Skanderbegu bani më shumë për fenë se sa të gjithë princat e tjerë katolikë.

Nikolla V (1447-1455) pas rëmjes së Konstantinopolit, që e quan «nji ndër fatkeqësitë më të mëdhë për krejt krishtenimin. Lajmi i frigshëm i pushtimit të “Romës së ré” nga ana e Turqve ngjalli kudo mnerë e topitje. N’ ato ditë Enea Silvio Piccolomini njëri ndër humanistët më të shtrenjtë, ende pa u bërë papë , icili më vonë është cilësuar si Papa Piu i II, i pat shkrue papës prej Vjene: “Dora po më dridhet ndërsa po shkruej; zemërimi ma ndalon që të heshti dhe dhimba nuk më len të flas. I ngrati kërcuni krishtenim!” ».

Shqiptarët ndesheshin dhëmb për dhëmb me turqit duke u bërë barrjerë  ndërsa gjendja e përgjithshme në atë kohë ishte e përshkueme prej njifarë apatie. Të vetmit që shfaqën njifarë ujdesi qenë papët, por edhe kërkesat e tyne për financimin e nji fushate antiturke, që patjetër lypte shuma të konsiderueshme, hasën në nji Europë të krishtenë të kapërthyeme ndër probleme nacionale. Fryma nacionaliste kishte marrë epërsí kundrejt ndjenjës së solidaritetit të krishtenë, i cili do të merrte tiparet e nji ndihme efektive ushtarake për popujt e krishtenë të gadishullit Ballkanik, që po kërcënoheshin prej turrit të urdive barbare turke. Dhe përgjegja e Kalistit III qe: « Nuk i lypim këto pare për me i shtî në dorë për dobí tonën, për me i ndrŷ në arkët tona të hekurta, për me i rrezikue tue luejtë me to ose për me i shkapërderdhë me festa, por për me i përdorë për mprojtjen e fesë ».

Barbaria turke rendte qyteteve të Shqipërisë, shkatërronte  qytetërimin dhe kulturën e vjetër ndërsa malesh hartoheshin planet e luftërave. Atje në Macukullin e largët ipeshkëvi Pal Engjëlli do të porosiste e bekonte në Shqip, po, po  në shqip ndoshta  duke ditur se po formulonte të parën frazë shqip. Nuk është rastësi që prelatë të kishës katolike janë ata që do të jenë historikish nistorët e  veprave të mëdha .

Kështu Lisi i Matit  hyri në historinë e Shqipërisë si atdheu i të parit shkrim shqip. Atdheu i Formulës së Pagëzimit.

Gjon Marku

Bardhok Jushi, krahas bisnesit i lidhur me kulturën

E ka mbajtur fjalën qëkur tha se do të sjellë ndërtime të bukura, të hijshme dhe komode në Rrëshen. Ka ndërtuar shpejt dhe bukur. Në fare pak muaj, tashmë po i jep dhe ngjyrat pallatit nëntëkatësh në hyrje të Rrëshenit. Në njëfarë mënyre u ka mësuar të gjithë homologëve të tij se si duhet të ndërtohet, kur katet rriteshin aq shpejt nga dita në ditë, java në javë. Dhe nuk bëhet fjalë për ndërtime në një zonë joshëse të biznesit si në Shëngjin ku ndërtimet e tij janë aq të kërkuara nga vendas dhe të huaj, por pikërisht në “Rrëshenin e harruar” për nga ndërtimet.

Kush është Bardhoku? Njeri i guximit, që i pëlqen inisiativa e lirë, kërkues ndaj vetes dhe eksplorues i “gjërave të par, siç thotë ai, që nga juristi, avokati, ndërtuesi, pse jo në pak kohë, jo thjeshtë për aventurë, edhe politikani, atëherë kur kishte nevojë për guxim.

I pëlqen të “lundrojë” në botën ligjore dhe atë të ndërtimit, dy fusha fort të lidhura, siç thotë ai. Në fakt dy botë që i shkojnë për shtat karakterit të tij, guximit, qëndrueshmërisë, vizionit menaxhues. Të ndërtojë në krahinën e tij, më shumë se biznes, duket se e ka kthyer në hobi patriotizmi. Mendon për Rrëshenin e 2025 dhe për këtë po përgatitet për planin strategjik urban të tij.

Por Bardhoku, mbetet dhe një mik i kulturës, artit. Disa herë ka sponsorizuar për gazetën “Mirdita”, për recitalet e këngëtarëve mirditas, për shoqatën e jetimëve, për ansamblin etj. Është një respekt që e meriton t’i kthehet në njëfarë mënyre në emër të gjithë këtyre institucioneve të kulturës apo jo, për kontributin e dhënë duke e paraqitur si personazh në këtë ditë të shënuar për artin mirditor dhe mirditorët kudo janë.

Bardhok Prenga, një çmim surprizë në Frankfurt.

Bisnesi i tyre emërtohet SAGEMA, një sendërtim i bashkimit të emrave të tre djemve të mrekullueshëm, dy prej të cilëve studiojnë jashtë shtetit në Amerikë dhe në Angli.

E nisin bisnesin në 1995 si farmaci e dytë e licensuar private në Rrëshen ku dallohen për shërbimin korrekt dhe cilësor. Sipas Bardhokut, gjithnjë inisiativat janë të tijat që materializohen me profesionalizëm të lartë nga bashkëshortja Prena.

“Tashmë kemi depon faramaceutike SAGEMA, e njohur në Tiranë dhe në gjithë vendin, ku trajtohen mbi 4000 lloje ilaçesh. Ka kaluar në një shërbim intensiv duke u dërguar mallin tek farmacitë, një lehtësim pune për ta, duke qenë një “pasaportë” dinjitoze për të gjithë, rrëfen ai”.

Mbase njerëzit na shohin më një stabilitet të dukshëm sot pas kaq vitesh, por kemi kaluar strese të tëra, rrëfen Bardhoku, por ishte gruaja që më qetësonte duke më thënë, “nëse e ndjejmë veten keq, fundja i shesim të gjitha dhe dalim jek e jek...”. Ishte si një lloj ngushëllimi. Por ato asnjëherë nuk shitën gjë, por e shtuan dhe rigjallëruan hap pas hapi bisnesin e njohur tashmë të Sagemës, e cila furnizon me produkte cilësore zona të tilla si në Tiranë, Durrës, Fushjë-Kruja, Laç, Burrel, Peshkopi, Kukës, dhe Mirdita patjetër.

Por në punën e pazëshme, duket se “një sy” tej Shqipërisë ka vënë re shërbimin cilësor (natyrisht në Shqipëri është pak si vështirë të vihet në evidentim një mirditor!), dhe pikërisht në fillim të vitit 2006 Sagemës i vjen një zarf i papritur nga Komiteti Ekzekutiv i Forumit Ndërkombëtar të Bisnesit (BID) me qendër në Spanjë, ku thuhej se nga vlerësimet e bëra i ishte akorduar nga “Harku i Europës” (The ARCH of Europe) çmimi prestigjoz “GOLD 2006”.

Ceremonia për dhënien e këtij çmimi u zhvillua nga data 26-27 shkurt 2006 në Frankfurt të Gjermanisë. Në një sallë të madhe ku u zhvillua ceremonia e dorëzimit të çmimeve ishin bisnesmenë nga e gjithë bota, rreth 60 që nderoheshin.

Ishte edicioni i 32 që zhvillohej ndërsa këtë e drejtonte presidenti i BID-së Jose E. Prieto. Madje kur qe zhvilluar në Amerikë e ka nderuar edicionin dhe vetë ish-presidenti amerikan Bill Clinton. Çifti Prenga thonë se është kënaqësi shumë e madhe kur gjendesh përkrah bisnesmenëve më të suksesshëm të botës, në fund të fundit është një çertifikatë për kudo të shkosh jashtë shtetit si bisnes.Ata e ndjejnë si një krenari për vendin tonë dhe jo thjeshtë për shoqërinë tonë të bisnesit.

Bardhoku është nga ata që e ndjen artin e kulturën, shoqërine dhe miqësinë, dhe për këtë sa here vete në Amerikë, mbledh mirdtorët në mërgim atje duke u sjellë rast shumë sodisfues me aktivitet të këndshëm. Por është dhe një mik i veçantë i gazetës “Mirdita” dhe artit në Mirditë, duke dhënë ndihmesë të konsiderueshme. Një personazh që e nderon kulturën dhe vendlindjen.

Grupi i Kol Picakut, e ardhmja e sigurtë e ansamblit

RRËSHEN. Mund të thuhet me plot gojën se e ardhmja e ansamblit “Mirdita” është e sigurtë. Këtë e mundëson fakti i ecurisë pozitive të artistëve të vegjël, të qendrës kulturore të fëmijëve nën drejtimin e muzikantit të njohur me përvojë Kol Picaku. Një pasion i kahershëm i mjeshtrit Picaku për të punuar me fëmijët që shfaqin dhunti në muzikë, ka bërë që grupi i kësaj qendre të shpallet më i miri në takimet kombëtare e mbarëkombëtare në edicione të ndryshme të instrumentistëve dhe interpretuesve të vegjël.

Emri i këtij grupi është kaq i lidhur me atë të drejtuesit të palodhur, i cili mban mbi shpinë dekada të tëra aktiviteti që me orkestrën frymore të qytetit, grupin folklorik, festivalet e ndryshme të muzikës së lehtë dhe atyre tipologjikë deri në krijimin e një bërthame cilësore të artistëve të vegjël, që interpretojnë në disa vegla, ato burimore, ciftelinë tempera, sharki, bilbil e deri fizarmonikë e piano.

Dy trofe janë shënuar këto ditët e fundit në Devoll (Festfolk 2007) ku ansambli i të vegjëlve mirditorë me 29 artistë, në këngë, valle e orkestrale, duke u vlerësuar për cilësi të lartë dhe kupë simbolike.

Ndërkaq në festivalin mbarëkombëtar të Instrumentistëve të vegjël në Fushë Arrëz, mori kupën e festivalit pas një paraqitje dinjitoze në mes tërë grupeve  nga Shqipëria dhe Kosova. Mjeshtri Picaku, ia dedikon tërësisht fëmijëve këtë paraqitje si dhe ndihmës që i dhanë Fran Nikolli me vallet, Drane Reci në përgatitjen e grupeve vokale dhe Llesh Lleshi në montimin e orkestraleve, Prena Biba që ndihmoj të kënduarit me ngjyra karakteristike të Mirditës, etj.

Ndërkohë çmimi u dha nga juria në një koncert në Rrëshen, i iniciuar nga drejtori i zyrës arsimore Bardhok Filopati. Takimi u kthye në një festë në mes miqsh nga Fushë Arrëzi, kryertar i bashkisë që u prit nga homologu i tij në Rrëshen Gjon Dedaj.

(përgëzime sponsorëve)

Përveç bashkisë dhe zyrës arsimore, qendra kulturore e fëmijëve nën drejtimin e Gjon Cokut, përgëzojnë për ndihmën e dhënë dhe Kastriot Reçi, Ndue Gjoni, Nikollë Ndoja, instrumentistin Ilir Simoni që ndihmuan në karburant e aksesorë të tjerë të nevojshëm.

Falë kësaj ndihme dhe kujdesit të bashkisë e zyrës arsimore, thotë Picaku, nuk do të na shterrojnë energjitë për të patur gjithnjë paraqitje dinjitoze në aktivitete vendore, kombëtare dhe mbarëkombëtare.

Përse Mirdita në metropol?

Ka një historik të kësaj nisme, të parën të këtij lloji në vendin tonë. Gjithçka erdhi si nevojë e komunikimit të kulturës dhe vlerave krijuese të mirditorëve dhe gjithë atyre njerëzve që kanë punuar e krijuar në Mirditë ndër vite. Ditë të shumta kulturore në Rrëshen, Rubik dhe komuna krijuan një eksperiencë afishuese të këtyre vlerave në komunitetin mirditas që vazhdojnë të jetojnë në tokën e të parëve. Ditë të shumta kulturore iu adresuan specifikisht tipologjive kulturore dhe etnografike duke filluar me ekspozime në panaire të etnografisë, promocionit të librave, bashkëpunimeve me asosacionet kulturore të Kosovës e Malit të Zi, bashkëpunimet me ambasadën amerikane, me akademikë e studiues të njohur të vendit e më tej. 

Prej nismave lokale lindi ideja e një promocioni të zgjeruar të “Mirdita në metropol” në Tiranë në vitin 2004. Përgatitja e ethshme e këtij aktiviteti prej afro një muaji nga një ekip kulturor ndër  më kualitativët në Mirditë, solli një ditë veprimtarishë më 8 qershor në Tiranë. Veprimtari që nisën me promovimin e librave të Mark Tirtës dhe Gjon Markut. U promovuan dy ëebsite, mirdita.net dhe mirditaonline.net, një ekspozitë pikture e krijuesve mirditorë.

Aktiviteti tjetër masiv ishte një shoë në skenën e teatrit të operës dhe baletit në Tiranë, si një rekuiem i aktivitetit fokloristik të ansamblit “Mirdita” me dhjetëra krijues, këngëtarë e valltarë.

Gjithë ky spektër i gjërë veprimtarishë dhe mirëpritja e publikut, pas një pjesëmarrje të gjerë komunitare në to, e angazhon ekipin organizator për ta vijuar dhe krijuar traditë të  përvitshme si një urë lidhëse shpirtërore të mirditorëve kudo ata jetojnë e banojnë.

 Disa nga veprimtaritë më të spikatura kulturore

1. “Mirdita në  Histori dhe etnokulturë”

-Sesion shkencor përgatitur nga Dr Nikoll Toma

-Koncert Artistik nga  nje grup artistesh

Pjesmarres: Prof.dr Mark Tirta, Prof.dr Hysen Kordha, dr Pal Doçi, Pro.asoc.dr Pal Nikolla, Prof.dr.Lirim Hoxha, Prof.Dr Ilia Telo, Prof.ass. Dr.Kol Cara, Dr.Zef Rakacolli, Prof.Dr.Ethem Ruka, Dr.Nikoll Toma dhe  studiues te tjere vendas. Nga kjo Konference u botua edhe libri “Mirdita ne  histori dhe  etnokulture .

Materialet e konferencës u botuan ne librin :Mirdita ne histuri dhe etnokulture”

”Gjilanasit ne Mirdite”28-30 nendor 2001

-Koncert e  ansamblit “ Gurra e Gjilanit “ .

-Pasdite kulturore ne kishën e Rubikut.

-Takim me  kuadrot drejtuese te Bashkise Rreshen dhe te komunës Gjilan

-Mbremje tematike

“Mirditasit në Gjilan”, 19-21 dhjetor 2001

-Koncert i ansamblit Folklorik “Mirdita “ në Gjilan e Dardanë

-Ekspozite vetiake pikture e piktorit Pjeter Marku  ne  mjediset e Teatrit te Gjilanit.

-Takim ne  Bibloteken e Gjilanit

-Ne Shoqaten e TMK

-Ne Komunen e Gjilanit dhe te Dardanes

-Ne shkollen e mesme te qytetit.

 -Promocion i gazetes “ Mirdita”

Me akademikun Mark Krasniqi në Rrëshen

-Promovim i librit “Rrënjët tona  etnike “

-Vizite ne Bibloteken e shkolles se mesme

-Ekspozite pikture e përbashket

-Marrin pjese: Prof.Ylli Popa, Prof. dr Mark  Tirta, shkrimtari dhe deputeti Pjeter Arbnori

-Koncert i shkurtër nga artistet mirditore.

“Kontributi i Mirditës për pavarësi”

-konference Shkencore 25 nentor 2002

-Konferenca shkencore me trajtesa

-Ekspozite  tematike pikture

-Koncert nga  nje grup artistësh

-Ne Konference kumtuan: Dr Nikoll Toma, Dr.Pal Doçi, Prf. dr.Agron Xhangolli, dr.Shefqet Hoxha, dr Jorgo Bulaj dhe  studiues  vendas.

-Materialet e konferences u botuan ne librin “Kontributi i  Mirditës per pavaresi”.

“Miq në Mirdite”

Me Profesor Dr Neritan Ceka

-Promovim i librit ” Ilirët”

-Paraqitje e  Veprave te zgjedhura te Migjenit- Përgatitur nga Angjelina  Ceka.

-Ekspozite pikture e piktorit  dibran  Hamdi Kaci.

-Koncert i grupit artistik.

Dega e Lidhjes se Shkrimtareve dhe e artisteve  ne Mirdite.

4 tetor 2002

-Promovim Libri: ”Kendej Kaloi Koha”, autor  Ndue Dedaj dhe  “Në udhe  lindi një kenge”, autor Preng Cub Lleshi

-Nje ekspozite pikture

-Vizitë e shkrimtareve ne  bibloteken e qytetit dhe te shkolles.

-Koncert artistik.

 -Moren pjese: Limos Dizdari, ish-kryetar i LSHA te Shqiperisë, shkrimtaret: Dhimiter Xhuvani e Kiço Blushi.

Dita e luleve: ”Lulja ne çdo familje”.

-ekspozite me agronomin Gjovalin Jaku-

-Pjesmarrje e gjere e qytetareve.

Duhet shënuar se pas kësaj ekspozite të vecantë, filloj një interes komunitar në rritje për gjelbërimin e mjedisve publike dhe atyre familjare.

Ekspozita qëndroj e hapur për tri ditë.

Veprimtari e perbashket  e Q.kulturore me shoqatën Agimi-Otranto

-Konference arritjesh

-Koncert tradicional

-Vizita ne  vepra kulturore

-Vizita ne galerinë e artit

-Sofra  e traditës .

”Mirdita ne  Metropol”, edicioni i parë

8 qershor 2004.

-Ekspozite e perbashket e piktorëve  në Muzeun Kombëtar

-Panair i librave te botuar nga Shtepia botuese” Mirdita”

-Paraqitje panair i botimeve te shtypshkronjes “Geer”

-Promovime libri: Mark Tirta: “Mbi etnologjine e Shqiptareve” dhe  Gjon Marku: “Mirdita Intervista  I  dhe II”.

-Speciale e gazetës  “Mirdita” për këtë ditë kulturore.

-Paraqitje e kultures mirditore nepermjet internetit.

-Koncert i madh ne Teatrin e Operas dhe te Baletit.

Per herë te parë  të  ansamblit ” Mirdita” jep te plote nje program ne sallë te tille prestigjioze. Koncerti regjistrohet i plotë “live” dhe transmetohet disa here  ne TVSH.

Me 40 shkencëtarët nga  9  universitete italiane

qershor 2005.

-Sfilate  etnografike-kostume  dhe instrumente popullorë

-Koncert folklorik i  ansamblit “Mirdita”.

-Sofra tradicionale

Vizite ne galerine e artit

Vizite  ne Katedrale

Vizite ne  Kishen e Rubikut

“Dita e trashëgimise kulturore”

Me përfaqësues të ambasadës amerikane

4 tetor 2005

-Refleksione  aktuaristike: “Për një Mirdite të së  ardhmes”, nga Gjon Dedaj

-Koncert artistik nga  ansambli “Mirdita“                                                                                      

                                                                                                                                                              -Ekspozite personale e piktorit Pjetër Marku ”30 ditë në SHBA. Impresione e përshtypje”,.

-Paraqitje e traditës kulinare, sfilatë etnografike dhe koncert tradicional.

“Ditët e Podrimjes në Mirditë”

 –poetit te shquar Kosovar. (8 qershor 2006)

-Mbi krijimtarinë e Podrimjes (takim në sallën e pallatit)

-“Koncert i  i grupmoshave”

-Poezi të Podrimes nga nxënës të shkollës së mesme

-Me pjesëmarrjen e qendrës kulturore te fëmijeve. Grupet mikse.

-sofra tradicionale

Ditët kulturore në  Rubik

”Festa e Shelbumit”,bashkepunim me Bashkinë Rubik e gazeten” Mirdita”

-Peligrinim tek kisha e Rubikut

-Ekspozite e piktoreve  Pjeter Marku e Gjok Pepa

-Koncert  i kombinuar.

-Paraqitje e  artit kulinar te tradites.

Ditët e personazheve të vitit në afrim të Krishtlinjdjeve.

Dita e emigrantëve.

Dita e donatorëve.

Takime brezash sportistësh, me mjeshtrin Panajot Pano.

Projekti mediatik një vjeçar me gazetën “Mirdita”:

“Bashkia dhe komuniteti hapa sëbashku”

Veprimtari kulturore në komuna

-Fan.

Përurime përmes afishimeve kulturore.

Prill 2006

-Kaçinarë,

 dita e zgjeruar kulturore,

tetor 2006.

-Orosh,

6 maj 2007

Dita kulturore “Oroshi në udhën e ndryshimit”

Ditë kulturore në Klinë të Kosovës

Ditë promovimesh  dhe bashkëpunimi me klubin e shkrimtareve dhe artisteve në Klinë.

-Promovimi i tre librave poetik te  don Bardhec Zymit.

-Koncert artistik.

-Fjala artistike

-Takim artistësh dhe shkëmbim përvojë.

Vlerësime nga juri profesionale

Grupi dhe artistët e Mirditës kanë qenë të preferuarit në ftesat që janë bërë në disa veprimtari kombëtare dhe mbarëkombëtare. Aq sa ato u kthyen në një nevojë të organizatorëve, për të shijuar kulturën e veçantë mirditase për vetë specifikën që ajo e ruan në ashtin e saj.

Gjithë vëmendje nuk ka shkuar edhe pa u vlerësuar me çmime të larta, qoftë për individë të vecantë apo grupin në përgjithësi. Le të sjellim disa prej tyre, të akorduara nga juri profesionale të përbërë nga artistë e studiues të njohur të flokut, entongarfisë e kulturës kombëtare në përgjithësi.

1. Veprimtaria tipologjike  mbarëkombëtare  “Hasi 2001”, grupi përfaqësues i Mirditës  merr çmim të tretë. Marrin pjese: Kastriot Kola,Bardhok Deda,Mark Deda

2. Festivali  tipologjik “Oda dibrane” 2001, çmim të dytë.

3. Takimi i rapsodëve  në Lezhë  2003, grupi i Mirditës vlerësohet me çmim të tretë.

4. Festivali tipologjik mbarëkombëtar  “Sofra Dardane 2004”, Grupi i Mirditës vlerësohet me çmim të parë me këngën ”Dheu i huaj s’ka varr për mue”, kënduar nga Kastriot Kola e shoqëruar nga grupi i burrave.

5. Festivali tipologjik Oda Dibrane 2004, përsëri çmim të tretë

6. Festivali tipologjik i Rapsodëve në Lezhë 2005, rapsodi Nikoll Preçi vlerësohet me  vend të parë. 

7. Përsëri vlerësim në “Odën Dibrane   2005”

8. “Oda Dibrane  2006”  grupi përfaqësues i Mirditës vlerësohet më i miri.

Pjesmarrje dhe  çmime në veprimtari  mbarëkombëtare

1. Në  Vitojë-Drume-Malësi e Madhe –Mali i Zi 2005 grupi i Mirditës merr çmim të Dytë 2. Në Kosovë në festivalin e  Vitisë   2005 ansambli Mirdita merr çmim te tretë dhe këngëtari Bardhok Deda  vlerësohet këngëtari më i mirë.

3. Në Festivalin  folklorik mbarëkombëtar në Klinë të Kosoës  mbajtur me 6 deri 8 qershor 2007  Ansambli Mirdita merr  një nga çmimet më të  të larta të  tij në veprimtaritë mbarëkombëtarë pas Festivalit FK të Gjirokastrës  të vitit 1978. Vlerësohet me çmimin e  madh  “Mujë Krasniqi” mes 60 grupeve konkuruese.

Promocioni: Qendra kulturore Mirditë

 Gjimnazistët luajnë në skenë Jul Qesarin në anglisht

 Ky grup do të niset për Amerikë në një tour 1 mujor, mundësuar nga Ambasada Amerikane, kompania e ndërtimit të autostradës Bechtel-Enka dhe Bashkia Rrëshen-

 Ajo çka  kam  marre  persiper  ne  kete  numër  gazete  nuk eshte  bere  per  te derdhur boje  te  zeze  mbi  flete  te  bardhe, por per te treguar në pak rreshta përkushtimin dhe aftesine qe kane nxenesit e shkolles se  mesme  Rreshen  ne  dy aspekte: e  para  ne  përvetësimin e gjuhes se huaj dhe e dyta  ne interpretimin skenik të një pjese klasike. Keta nxenes, pse jo dhe aktore në hapat e parë, kane interpretuar ne nje  menyre të admirueshme, madje te spikatur dramen e famshme JUL QEZARI të Shekspirit, e cila  u  interpretua në Rrëshen dhe ne Rubik, nga ku së fundi shikuesit artdashës rubikas e  priten  kete shfaqje  më shumë interes. Vlen  per t’u  theksuar aftesia  e të shprehurit ne  gjuhen  e  huaj  dhe  ne  interpretim  sepse  pa  gershetimin  e  ketyre dy aspekteve nuk ndodh nje shperthim i tille aftesish dhe nuk realizohej një shfaqje në nivelin e kërkuar.

Regjisor i shfaqjeje ishte Patrick O’Brien, mësues i gjuhës angleze në gjimnazin e Rrëshenit, ardhur këtu para një viti si misionar i Korpusit të Paqes, i cili punoi disa muaj me trupën për të realizuar një shfaqje dinjitoze. Ndihmuan dhe nxënësit Evis Marku dhe Antonio Kaçorri. Kostumet u përgatiten nga Liljana  dhe Anxhelina  Ndoj. Akustika u realizua nga Emily  Young.

Si aktorë në role të ndryshme ishin nxënësit e apasionuar: Ervaldo Ndoka, Armonel Molla, Endrit Lleshaj, Ardit Toma, Pavjo Gjini, Ledjon Kola, Armando Haxhia, Elidon Lleshi, Dorentina Prenga, Antola Filej, Oltjana Beleshi, Klevis Paloka, Eliola Pulaj, Fabiola Topollai, Jonilda Guri.

Shfaqja në Rrëshen u ndoq dhe nga një grup i ardhur nga Tirana nga Korpusi i Paqes, ku me atë rast u shtrua dhe një koktej, ku përshendeti koordinatorja Diana Keçi, Pjetër Marku etj. Falenderime u dhanë dhe për drejtorin e shkollës Nik Nikolli, mësuesit Pal Reçi, Donika Dona, Marie Bardhi, si  dhe  Bashkinë Rrëshen.

Ndër opinionet e dhëna nga shikuesit pas shfaqjes shkëputëm njërin si më me interes, atë të një mësuesi letërsie, i cili u shpreh se është e mundur të vihen dhe drama në shqip, kur kjo gjë u realizua kaq mirë në anglisht, gjë që ka ndodhur dhe vite më parë, ku shfaqja e fundit e dhënë nga gjimnazistët ishte drama: “Ku vemi?”, kundër dukurisë së gjakmarrjes.

REZARTA  KOLA, nxënëse

 DONES, në Veri me virgjërat e malësive

MIRDITË.  Afro një muaj ka udhëtuar në pranverën e vitit të kaluar  shkrimtarja e njohur Elvira Dones, e cila që prej vitit 1988 jeton dhe punon në Zvicër dhe Amerikë. Gruaja shtathedhur, hokatare dhe sportive që nuk e jep aspak moshën, ka përshkruar disa krahina të Shqipërisë së Epërme, duke nisur nga malësitë e Tropojës, të Malësisë së Madhe, është ulur në qytetin e Shkodrës dhe më pas ka kaluar luginës së Fanit të Mirditës. Objekti: një dokumentar për virgjërat e Veriut shqiptar, një fenomen i jashtëzakonshmë dhe shumë grishës për publikun evropian, ndërkohë një temë jo aq e rrahur në gazetari apo letërsinë artistike. E shoqëruar dhe nga një kineast amerikan, Dones ka takuar 6 virgjnat e malësive dhe ka përjetuar histori reale nga jeta e tyre, por ka vëzhguar nga afër histori të panumërta, për t’i sjellë në muajin tetor në ekranin e televizionit publik zviceran.

Për gazetën “Mirdita” ka rrëfyer tipologjitë e virgjërave, por dhe punën e bërë në sheshin e xhirimit, ndërkohë që nuk e fsheh se ky kalim i saj nëpër këto histori ka bërë që “të bjerë në dashuri” me to.

Zonja Dones, ka disa kohë që ju kaloni malësive të Veriut të Shqipërisë duke u fokusuar në jetën e virgjërave, është një temë hulumtuese që ju ka qëndruar në kokë prej kohësh, apo thjeshtë një joshje artistike?

Ishte thjeshtë nga ato gjëra që mund të quhen të çuditshme dhe në të njëjtën kohë kishin një domethënie të tyre, përse kanë ndodhur, si kanë ndodhur sepse në thelb dimë shumë pak për to kështu që është një joshje imja shumë e vjetër, qëkur mora vesh për herë të parë që ekzistonin.

Të dish që ekzistojnë dhe të shkosh pastaj të hulumtosh, si janë, për çfarë arsyesh e kanë bërë, cili ka qenë konteksti historiko-social për të cilin e kanë bërë dhe kjo është një tjetër punë, kësisoj m’u desh të kalonin 20 vite dhe të rritesha dhe unë personalisht në shumë drejtime që të vija të hulumtoja për këtë gjë.

“Takimi” juaj me virgjërat ka qenë përmes librave, përmes studimit të kësaj dukurie apo për diçka më konkrete?

Ka qenë një rast akoma më konkret, një fqinj i prindërve të mij, isha e vogël fare atëhere, e kishte në një foto të familjes njërën syresh. Qe një foto e një fisi të madh, foto e përgjithshme në dasëm dhe unë pashë aty një grua me veshje prej burri, fytyra e saj ishte burrërore. Ishte nga Kosova, sepse fqinji i prindërve të mij ishte kosovar me origjinë dhe ai më tha se është grua, por është e veshur si burrë dhe quhet virgjëreshë. Që atëhere u ndez tek unë një shkëndijë e vogël që më ka vënë në mendime rreth asaj gjëje.

Por ju sa keni qenë në Shqipëri, me sa dimë nuk para keni marrë ndonjë nisëm për të shkruajtur ose për ta ekranizuar diçka të tillë, pikërisht kur shkuat jashtë atdheut u ngacmua ajo shkëndija e kahershme?

Jo, unë atëhere nuk merresha me dokumentarin, isha tepër e re, vërtetë kisha nevojë të rritesha në gjithçka, pastaj nën komunizmin ne nuk e udhëtonim vendin tonë. Kam patur fatin e madh të studioja gjuhët dhe të shoqëroja grupe të huajsh, ose kur punoja më vonë në televizionin shqiptar, kësisoj duhej krijuar dhe një “bagazh” pas shpatullave për të ardhur dhe për t’u marrë me një temë të tillë.

Po shkrimtarë të huaj, kineastë apo studiues me sa njihni ju, janë marrë me këtë temë?

Kineastë jo, ndërsa është marrë një antropologe angleze që quhet Antonia Jang, unë e lexova librin e saj para disa vjetësh, është libër serioz pa pretendimin të njohë gjithë fenomenin sepse po vinte në një territor të panjohur duke qenë e huaj, por ama të gjithë personazhet që ajo ka takuar, fotografuar, hulumtuar dhe kataloguar në njëfarë mënyre dëftejnë për një punë shumë serioze të saj.

Atëhere ju nga imazhet që keni patur fillimisht dhe njohjen më pas etj, keni menduar që të merreni në një mënyrë shterruese me këtë fenomen shqiptar?

Varet çfarë do të thotë kjo, nuk ekziston asnjë studim i saktë në territorin tonë rreth këtij fenomeni, nuk kemi një “censis”, unë do të vazhdoj të hulumtoj sepse nga natyra mbetem si ai njeriu që vazhdon të “kruajë”, si ai “miu i bibliotekës”, nëse e arrij dot deri në fund apo jo, u takon dhe studiuesve të merren pastaj. Nga një herë shkrimtari paraprin ose ngjet e kundërta që një studiues ka filluar dhe shkrimtari bën diçka që të jetë letrare. Në rastin tim unë i kam bërë të dyja, dokumentarin ende nuk e kam mbaruar, jam në xhirimet e tij, por kam shkruajtur një libër para se ta bëja këtë, më pëlqejnë shpesh herë operacionet  e dyfishta. Një libër, që është një hulumtim gazetaresk kthehet në një vepër artistike ose e kundërta. Pra në rastin e virgjërave shkrova një roman duke marrë një personazh hipotetik, natyrisht është i fiksionuar, niset nga Bjeshkët e Nemura të Shqipërisë dhe përfundon në Amerikë, është një vepër artsitike, por ama më pëlqejnë pikvështrimet e ndryshme, pikvështrimi i shkrimtarit dhe i gazetarit. Pasi mbarova punën letrare vendosa t’i futesha punës gazetareske për ta parë e njohur disi më mirë fenomenin nga afër.

Po të krahasosh në vetvete imazhin hipotetik të mëparshëm, pra nga ai percepsion i parë, me këtë të tashmin kur keni kaluar në disa zona të Shqipërisë së Epërme dhe jeni takuar me to, si i perceptoni ato, jetën e tyre?

Një dashuri e plotë, dua të them. Kur bëj një vepër dokumentari “bie në dashuri” me personazhin dhe është e paevitueshme, sepse po nuk krijove një afrim me personazhin do të ishte diçka e ftohtë dhe e shkëputur, pa kuptim; sa më shumë që i pashë nga afër aq më të bukura janë secila prej tyre, pesha që kanë mbi shpatulla është e madhe. Ato mund të duken të gjitha njësoj kur i sheh me paragjykim nga jashtë, sepse duke folur me njerëz dhe kolegë në Tiranë thonë: “si,  ekziston një fenomen i tillë në Shqipëri, ku dreqin i gjen këto personazhe?!”. Dhe në një farë mënyre ka një paragjykim që është thjeshtë bardh e zi, është diçka primitive.

Në fakt, është diçka primitive?!...

Jo, por dhe e kohës nuk mund të quhet, por ama çdo gjëje para se t’i vihet një targë, duhet  parë se në ç’kushte ekonomiko, historike dhe sociale ka ndodhur kjo gjë. Kanë qenë arsye ekonomike në rradhë të parë pse kanë ndodhur, sepse duke shkuar e studiuar Kanunin, gruaja, “linja e tamblit”, ose “linja e qumështit” nuk ka patur asnjë të drejtë mbi pronën në familje. Kësisoj kryefamiljari duke mos patur asnjë djalë në trungun e tij ka sakrifikuar njërën nga vajzat duke e kthyer në mashkull, në mënyrë që ajo të blente dhe të shiste tokë, ose të martonte motrat e tjera pas saj, pra ka patur një arsye ekonomike të fortë. Primitive apo jo?! Sot Shqipëria ka ndryshuar shumë gjëra, që nga regjimi, ka ndryshuar femra, sot një femër vendos për jetën e saj. Unë i kam bezdi targat.

Secila prej gjashtë grave mbart një botë më vete, të gjitha kanë karakteristika të vetat. Psh njëra prej tyre ka qenë “brigadier”, kishte nën vete 300 burra, vëllai i saj kishte qenë sekretar partie, me ndryshimin e regjimit dhe plakjen e saj ajo varet nga të tjerë njerëz, ja pra ku u ndryshuan gjërat. Ndërsa një tjetër në fshatin Tpla, ajo ka qenë familje kulaku, kështu që e ka vuajtur, e ka përjetuar të qenit burrë të saj nga një pikë më e ulët, nga pika e të persekutuarit në njëfarë mënyre. Të gjitha këto gjëra krijojnë në karakterin e personit gjëra të veçanta. Një tjetër bën shoferin dhe ëndërron të ikë në Amerikë, ëndëron të rifillojë një jetë si grua, sepse është e vetmja e virgjën, që thotë “po, është të shkosh kundër natyrës!”. Sepse një femër ka të drejtë dhe detyrë të japë dashuri në kuptimin e plotë të fjalës. Jo vetëm për motrën, mbesën, nipin a të tjerë të afërm, por dhe një mashkulli, pra gjysmës tjetër të njerëzimit, pra ajo është shumë e qartë, e kthjellët në të gjitha mendimet e saj, dhe ndjen se po të kishte patur tjetër rrjedhë familjare do të kishte marrë rrugën normale të një gruaje. Është pak anakronikë, kjo po, në kuptimin që jemi në 2006, jemi në Evropë, jemi në Shqipëri, njeriu ka më shumë përzgjedhje për jetën e vet.

Ndërkohë keni ardhur në Mirditë pas takimit të gjashtë personazheve për t’u “takuar” me historinë e veçantë të Virgjnës së njohur të Gëziqit që u vra nga gjermanët në tetor të vitit 1944 nën rrobat e një burri, emocioni juaj?

Pata lexuar një shkrim në të përditshmen “Shekulli” për “Gjergja Bibën” dhe m’u duk një rast sinjifikativ për këtë hulumtim që unë po bëj, sepse në njëfarë mënyre është kujtesa historike, pra këto gra nuk janë sot, nuk janë të nxjerra nga kapelja si sensacionalizëm, kanë qenë gjithmonë sidomos në Veriun e vendit, ka patur në Kosovë, Maqedoni,  Malin e Zi. Ishte në njëfarë mënyre “La memoria storika”, që më interesonte shumë kujtimi i saj që u vra nga gjermanët dhe nuk tha se ishte një grua sepse ajo e identifikonte veten me një mashkull dhe ishte krenare me këtë lloj gjëje, m’u duk një rast vërtetë për t’u përfshirë në këtë dokumentar.

Kur do të jetë ky dokumentar i juaji për publikun?

Do të jetë për publikun zviceran pasi unë punoj në atë televizion, por dhe atë evropian e më gjerë, do te shfaqet në Amerikë dhe do të jetë në dy versione, ky është një bashkëprodhim i imi me televizionin publik zvicerian, kështuqë do të jete në anglisht, italisht, variantin francez dhe gjerman.

Ndërkaq shqiptarët ku dhe si do ta shohin, nuk do të ishte e udhës të përshtatej në shqip dhe nga ndonjë televizion shqiptar me audiencë?

Kam qenë gjithnjë e hapur sepse Shqipëria është djepi im, nëse dikush do të jetë interesuar pse jo, janë gjëra që bëhen lehtë, intervistat janë në shqip, tekstin vërtetë do ta shkruaj në anglisht, por një përkthim nuk është i vështirë, pra nëse dikush nga televizionet do të jetë i interesuar, pse jo....

Gj.M.

Një çmim i artë për Klarencin në Poloni

Klarenc Simoni, si piktor tashmë ka filluar të marrë emër tej Mirditës, madje dhe më tej Tiranës. Përveçse një nxënës i talentuar (flet shumë mirë anglisht dhe italisht), nuk e harron pikturën, si një talent i të ardhmes.

Pjetër Marku, piktori që është marrë me të, duke ia vënë në dukje publike talentin e pikturës, thotë që prej moshës 3 vjecare, qëkur shfaqi ato dhuntitë e para, tashmë ka një pjekuri për të vijuar më përpara. Është nga ata që talentit i ka shtuar punën, me orë të zgjatura në libra dhe para telajove. Mundësia e shfrytëzimit të gjuhëve të huaja përmes internetit dhe shumë librave ka bërë që të njihet me piktorë të kohës dhe ata që kanë bërë histori në këtë art

Nëse kur ishte në klasën e dytë u paraqit para publikut mirditor me një ekspozitë me 600 punime, tashmë ka kaluar në një stard më të lartë, dhe ballafaqimi me metropolin dhe me ekspozimet jashtë shtetit. I përshëndetur tashmë nga piktorë brenda dhe jashtë vendit që nga USA, Italia, Zvicra etj. Shkollimin e mëtejshëm e vazhdoj në kursin "Syri Magjik" nën drejtimin e piktorit Bashkim Dervishi. Vetë Bashkimi shprehet i kënaqur me Klarencin.

Klarenci tashmë i ka kaluar kufinjtë e Shqipërisë. Është pjesmarrës në disa konkurse ndërkombëtare. Në Poloni mes 32000 punimeve, të vlerësuara 900 prej tyre me diplomë është edhe Klarenci njëri prej tyre. Në Sllovaki në fund të muajit Maj 2004 vlerësohet me çmimin "B.I.B" Kemi të bëjmë me një talent mirditor, i cili kërkon kujdes të mëtejmë në kultivimin e talentit të tij.

Diana: kam thënë jam mirditore me plot gojën!

Si ju lindi ideja për t’u  “burgosur” në Kafazin e Artë?

Po shikoja lajmet në televizor, reklamën përkatëse, isha me shoqen time Enkin, dhe i thashë vetes: kot ta provoj! Në fakt ka qënë një gocë tjetër për t’u përzgjedhur dhe jo unë. Se çfarë kishte ndodhur pati ikur aj, ndërkaq më merr stafi në telefon duke më thënë se je caktuar. U habita disi dhe kështu përfundova në kafaz.

Ti ishe me idenë se një vajzë 25 vjeçe, mirditore, mund të bënte emër aty?

Kam thënë që jam mirditore me plot gojën, biles Gerta drejtuesja e emisionit, më tha nëse doja të prezantohesh si një vajzë nga Veriu, apo si mirditore. Kam këmbëngulur që të them se jam mirditore dhe pikë.

Nuk e menduat se duke qenë nga Veriu, nga Mirdita, do të adresoheshin jo pak epitete?

Nuk e kisha këtë frikë. E parandjeja se do të kisha goxha fansa, por të them të drejtën nuk mendoja se do të kisha kaq shumë. Në fakt nuk e dija se do të kisha në kafaz dhe një personazh me origjinë nga Veriu, është fjala për Benin.

Jeni akuzuar për Benin se ju e njihnit më parë, cila është e vërteta?

Beni është shok i vëllait tim, e kam thënë disa herë, nuk është aspak e vërtetë se unë e kam njohur më parë. Më vjen mirë që Benin e kam njohur në kafaz. Pasi nëse do e kisha njohur më parë do e kisha njohur si shokun e vëllait, por jo më shumë. Më pëlqen se Benin e kam bërë shumë shok, më shumë se do e kisha bërë si shokun e vëllait.

Ishte momenti kur ti mendove t’i marrësh një surprizë jetës, pasi jeta, sipas thënieve tua, nuk iu ka afruar dhe aq kënaqësi?

Me thënë të drejtën fëmijëria ime nuk ka qënë një fëmijëri kush e di se çfarë, pasi prindërit i kam pasur të divorcuar. E kam thënë edhe në kafaz, kur kam folur me banorë kur thonin që Diana është ndikuar nga Beni të them kështu apo ashtu. Unë e them se jam tip që nuk ndikohem dhe zgjedh atë që më duket më e drejtë.

Një vajzë nga Mirdita. Përgjithësisht vajzat prej këndej vuajnë nga komplekset, nga mentaliteti. Në fakt që në momentet e para ju thatë se unë kam prindërit e divorcuar, ishte një dhimbje?

E kam thënë këtë pa drojë për të vetmen arsye që kam thënë që në fillim se do hyj dhe do të them se jam ajo që jam. Do tregoj gjithçka nga jeta ime, që është personale, çfarë më ka ndodhur në jetë me të mirat dhe me të këqiat.

Është interesant se ti e fillove rrëfimin e jetës tuaj me një çedim fizik, kur në fakt dukeni një vajzë simpatike, ishte diçka që ju mundonte?

Është e vërtetë që unë i kam thënë të gjitha në kafaz, defekti që kam është pika e dobët tek unë. Në fakt “pika e dobët” për mua janë vëllezërit e mij, por tek vetja imë është pikërisht defekti që kam dhe që nuk e fsheh. Pikërisht për këtë edhe kam bërë shumë sherre më njerëz kur më është cilësuar ajo, që e ke këtë shenjë dhe duhet të dallohesh nga të tjerët. Kjo gjë më ka ndodhur më shumë kur kam qenë fëmijë. Tani nuk e kam problem sepse jam rritur me këtë fakt. Por në fakt unë e kam thënë nëse dikush do ma përmendëte këtë në kafaz do të bëhesha shumë e keqe, shumë e egër. Në kafaz nuk ma ka përmendur kush, por e di se nga jashtë ma kanë thënë, shokët e Albanit.

Më kanë thënë që ty ta kanë prerë fytyrën, dhe gjëra të tjera krejt absurde, të pavërteta. Unë e kam thënë për këtë se kush të dojë mund të shkojë në Mirditë, mund të shkojë në Reps, mund të pyesë për fatkeqësinë që më ka ndodhur kur kam qënë e vogël, dhe t’u tregojnë shumë mirë se si ka qënë e vërteta.

Një vjazë që lind dhe rritet në Reps, në një provincë të vogël. Po fëmijëria?

Fëmijëria ime! Ka qënë tejet e vështirë për mua. Divorci i prindërve është paragjykuar shumë në Reps. Por e them se jam shumë krenare për vete dhe për prindërit e mij, pasi nuk dolën asgjë nga disa profeci. E them këtë se kur kam qënë e vogël, dëgjoja shumë shpesh që thonin- hë mo se këta janë jetimë, dihet rruga që do marrin! E kam dëgjuar shumë këtë kryesisht nga gratë dhe jo nga meshkujt.

Ju keni jetuar shumë tek dajat, pra nuk keni jetuar shumë në Reps?.

Po 14 vjeçe kam shkuar tek dajat në Lezhë, në Shënkoll ku edhe kam mbaruar edhe shkollën e mesme. E vetmja arsye që kam ikur ishte se në Lezhë, kisha gjyshen që kishte nevojë shumë për mua, për të cilën më vinte shumë keq ta lija vetëm. Arrita të lej nënën time për gjyshen, dhe të jetoja në fshat. Pra unë jam rritur në fshat ndërkohë që Enki më ka akuzuar se i kam thënë Arturit fshatar! Në fakt unë ia kam thënë këtë për të menduarit si ato fshatarët që nuk logjikojnë, jo për ata që jetojnë në fshat. Unë vetë kam jetuar për 5 vite në fshat me shumë kënaqësi.

Mendon se gjyshja juaj ka ndikuar në formimin e Dianës?

Shumë, shumë. Prindërit e mij më kanë dhënë aq edukatë sa kanë pasur mundësi, por mendoj se edukatën ma ka dhënë Zoti dhe Kisha. Besoj shumë. Ka qënë një murgeshë që më ka pagëzuar në Shënkoll. Më ka mësuar shumë gjëra për jetën. Shumë njërëz më thonë se jam shumë e ashpër, arrogante e ku di unë. Mendoj se më ka bërë jeta disi të tillë. Por edhe gjyshi dhe gjyshja më kanë ndihmuar shumë në formimin e karakterit tim. Jam krenare që gjyshi im dhe gjyshja më kanë mësuar që të jem shumë punëtore. Që fjalën “përtoj” të mos ma dëgjojë askush, asnjëherë.

Mirë të vazhdojmë me “kurikulën jetësore” të Dianës, psh shkollimin?

Kam mbaruar arsimin e mesëm, por dhe disa trajnime të tjera. E cfarë më dallon; së pari, aftësia për të mos hargjuar shumë kohë për të bërë diçka. E them do e bëj këtë punë dhe e bëj. Kam punuar në një kompani telefonike për shumë kohë deri sa ajo u mbyll, tash për momentin jam pushim. Nuk më mungojnë vullneti dhe guximi.

Hyre në kafaz, çfarë humbe dhe fitove?

Kam fituar një shoqëri shumë të mirë, Enverin, Glorian, sidomos Benin. E them në veçanti për këtë se Benit i kam ndenjur shumë afër dhe më ka ndenjur. Nëse i kam ndenjur diçka më shumë unë, e kam parë se ka pasur më shumë nevojë, pasi ai është paragjykuar, madje shpesh është fyer rëndë. Shumë njerëz kanë thënë se Diana e ka mbrojtur Benin ngaqë është nga Veriu. Absolutisht jo, por kam mbrojtur diçka që ishte e drejtë. Atë arritën ta fyejnë deri edhe tek familja, dhe të prekësh një mashkull në këtë pikë është shumë e rëndë, nuk ka rëndësi në është nga Veriu apo jo.

Flitet për karaktere, si u ndanë ato në kafaz?

E kam thënë gjithnjë se ai që ka vendosur për t’na futur në kafaz ka qënë shumë i zgjuar, pasi ka futur tipa shumë të ndryshëm. Isha unë shumë e fortë, ishte Gloria shumë e butë dhe me zemër shumë të madhe që shumë njerëz ja morën për dobësi. Beni me një shpirt shumë të madh. Unë që ditën e parë që e kam njohur e kam konstatuar këtë dhe ashtu më doli. Albani ka thënë se Diana më ka sulmuar kot. Absolutisht nuk është e vërtetë sepse e dija se ai sulmonte një tjetër pa e njohur aspak.

 Pse Albani të quante burrëreshë, në ç’farë kuptimi?.

Ai më ka thënë je burrneshë, unë nuk i kam thënë direkt faleminderit, por “e di” faleminderit. Ai e bënte që të më merrte nga ana e vet. Kur ai ka hyrë në kafaz i kam bërë një pyetje: pse ke hyrë në kafaz?! Më tha se kam hyrë në kafaz për të sfiduar kampionin e kafazit, Benin, dhe për të rrëmbyer Dianën dhe për ta bërë për vete.

A keni pasur një strategji në kafaz?

Kam ndjek rrethanat siç kanë ardhur ato. Kur jamë futur në kafaz pas dy ditësh kam parë se vetja më është dukur më e fortë. Ka pasur ndoshta më të zgjuara se unë, por më të forta jo.

Nëse flasim për Albanin apo për Enkin?...

Unë mendoj se ai person apo dikush si ai, nuk duhej futur në kafaz, nuk kishte formimin e duhur. Mendoj akoma se nëse do të kisha një djalë, i cili nuk do të mësonte fare, futbollist si Albani nuk do e bëja kurrë.

Ai nuk kishte fansa por thjesht tifozë futbolli se në kafaz e dinte që nuk do të bënte të tillë. Pra ai e shfrytëzoi këtë, sepse e dinte që shqiptarët vdesin për futboll. Mjafton që të luash mirë topin dhe kaq, ndonëse edhe si futbollist nuk ishte i mirë pasi edhe në topat e javës, Enveri e mundi. Mendoj se Albani është i dështuar në futboll, i dështuar në kafaz, i dështuar edhe në jetë personale. Fare thjesht ai prezantoj arrogancë dhe idiotësi.

Për Enkin mendoj se nuk ishte vetvetja fare. Nuk ishte Enki që është përjashta, pasi aty mundohej të shfaqej e urtë. Enkin e kam pasur shoqe dhe ajo shoqëri tashmë ka mbaruar.

Në kafaz sikur u ngjiz edhe një romancë?

Dashuri thuaj. Gloria dhe Enveri mendoj se kanë lidhur një dashuri të cilën e kam pagëzuar unë. Biles kundërshtarët kanë thënë se Diana ka xhelozi për Enverin. Unë i kam thënë Glorias se një djalë si Enverin do e kisha për nder ta kisha. I kam thënë se po të ishte Enveri mbi moshën time do e kisha marrë, por unë kurrë Enverin nuk mund ta shikoja me atë sy, pasi është 4 vite më i vogël se unë. Edhe moshën time nuk e preferoj pasi do të ishte i papërshtashëm.

Nëse do e shikonit të plotë sjelljen tuaj në kafaz a do të korrigjonit gjë në të?

Ndoshta do të duket se po lavdëroj veten, por mendoj se nuk do të ndryshoja asgjë. Kam qënë tërësisht vetvetja me të mirat dhe të këqijat. Isha shumë e lumtur që nuk kemi pasur tutor, pasi kam parë vitin e kaluar se mund të ketë qënë ndonjë kafazier kot, por që ka fituar falë tutorit ose anasjelltas. Unë dua pikë nga vetja ime dhe jo nga tutori, pasi mund të ndodhë që ai të mos jetë gjë.

Si e preferoni ju mashkullin ideal?

Duhet me qënë pak i ashpër. Ndoshta nga që unë jam disi e ashpër. Babai im shpesh herë më thotë se ti Diana nuk do të martohesh asnjëherë pasi më thotë se do të kesh probleme me atë ashpërsinë tënde. Ndoshta ka edhe të drejtë, por duhet të gjëndet një person më i ashpër se unë. Se po të jetë më i butë, i bie që të bëjë ligjin gruaja.

Pse, Diana nuk është e dashuruar?

Jam e “dashuruar” me Medën atë këngëtarin. Këngët e tij janë parajsa për mua. Kënga popullore tallava është më e preferuar për mua. Atë e këndoj dhe e kërcej sido që nuk është shumë e njohur.

Po cili është një profesion më i preferuar për ju?

Kam hobi bisnesin. Kur merrem me të më ecën pa problem.

Po edhe kafazi ishte një biznes?!...

Edhe për para mund të hysh, por përpara miqësisë nuk e ve kurrë paranë. Edhe po ti merrte ato para Enki kurrë nuk do të më vinte inat, por them se sikur t’i fitonte ajo i binte që Albani të kishte të drejtë mbi Benin dhe Enki mbi Dianën. Vetëm se kam thënë se Zoti është i madh, dhe ai i din mirë ato punë.  Them pa drojë se ato para që kam fituar do i ndaj më Benin.

Ti kishe parë një ëndërr një natë më parë?

Po është e vërtet që kam parë një ëndërr të cilën nuk mund ta them. Ua kam thënë miqve më të mirë të mi, por nuk dua ta bëj publike. Thjesht e dija se kafazin e kam pasur të fituar. Atë ditë kam kënduar, kam kërcyer, kam dalë në tarracë, kam folur me banorët, me regjizorin i cili më thoshte biles, se “si është e mundur?!”. Edhe atij i kam thënë se kafazin e kam të fituar, pasi kisha një parandjenjë shumë të fortë.

Ç’ndjeve në momentin kur u tha se fituesja është Diana?

Unë nuk e di veçse kam parë veten time në ajër. Më peshuan njërëzit e mij më të dashur. Më pas kontaktin e parë e kam pasur më babin. Komunikova në telefon pasi kisha 2 muaj pa i ndjerë zërin. Është e vërtetë se babin nuk e shikoj shpesh pasi punon larg, por komunikoja çdo ditë.

Cili ka qënë momenti më i vështirë në kafaz?

Kam pasur momente të vështira disa, por më i vështiri ka qënë kur ka dalë Beni jashtë, pasi u ndjeva shumë keq. Edhe kur doli Gloria thashë që tashmë i mungon buzëqeshja kafazit.

Po më pas çfarë ndodhi në momentin që dolët nga kafazi?

Sapo u takova me njerëzit më të dashur përfunduam në një festë të gjatë në një pub. Kam tre ditë pa gjumë. Në fakt krejt rastësisht pata bërë publik nr. tim të celularit, dhe kjo bëri që në momentin që dola nga Kafazi kam pasur 58 mesazhe që vinin zinxhir, pa pushim. Më thonin nderove veten, nderove Mirditën, nderove Veriun etj. Ato vinin nga Durrësi, Kuçova, Kavaja, nga Vlora ka pasur shumë, por më shumë ka pasur nga Mirdita, por edhe nga Tropoja, Puka nga pothuajse e gjithë Shqipëria. Me këtë rast edhe një herë të gjithë i falenderoj më shpirt.

Të gjitha mesazhet për karakterin apo edhe ndonjë sensual?

Edhe ashtu mund të ketë pasur. Më ka bërë përshtypje diçka. Gjithmonë vinte këtu poshtë një djalë, unë akoma nuk e kam takuar, do kisha dëshirë ta njihja dhe vinte Medën në artopolant të madh në makinë, dhe më thoshte se jam nga Austria, a nuk e mbaj mend mirë. Ai thërriste se do të të marr për nuse. Unë  thosha me shaka nga kamera, se nëse po më shikon X, unë jam e dashuruar me Medën dhe jo me ty. Shaka. Më ka marrë një person nga Shkupi ku më thoshte se “oj çikë malsie unë o vdes o do e sjell Medën për ty në Shkup”. 

A ishte brenda parashikimeve tuaja kalimi sot nëpër Mirditë?

Jo sot jo. Unë kam thënë se do të shkoj në vëndim tim në Mirditë, por nuk e kisha parashikuar se pikërisht sot. Por më duhet të them se atë që kam ndjerë sot në Mirditë, kurrë në jetën time nuk kam për ta ndjerë. Kur më bëtë ofertën për të ardhur këtu, mendova nëse do të ketë njerëz për të më pritur.

Mendoja, nëse mirditorët e kishin apo jo mundësinë për të ndjekur kafazin, a kanë digitale kaq masivisht? Por kur kam vënë këmbët këtu, m’u duk se në Rrëshen kishte ardhur e gjithë Shqipëria. M’u duk vetja disi si Shote Galica, pasi unë nuk jam bërë e njohur për këngën, por për “burrërinë”.

Më ka ardhur mirë. Për Mirditën nuk kam fjalë të them. Mendoj se një pritje e tillë nuk i është bërë asnjë njeriu deri më sot. Gjithë Shqipërinë e falenderoj me shpirt, por veçanërisht Mirditën. Nuk ua kthej dot. E për më tepër kur e mësova se më kanë votuar deri dhe njërëz më përkrahje sociale. I siguroj se e ndjej veten si bijë e tyre

 Gloria: Mirdita, e mrekullueshme!...

Ju sot ishit në Mirditë, a keni qënë ndonjëherë më parë?

Është hera e parë që vij në Mirditë. Nuk e dija se pritja kishte me qenë kaq madhështore. Jam shumë, shumë e mahnitur.

Çfar konstatuat këtu në pak minuta që qëndruat?

Konstatova se Mirdita ishte vëndi më mikpritës, një vënd i mrekullueshëm me njerëz të mrekullueshëm.

Dhe e fundit kë do të uronit me këtë rast?

Uroj Dianën që fitoi pasi sipas meje fitoi drejtësia. Jam aq e lumtur sikur ta kisha fituar vetë atë titull. Gjithashtu përshëndes grupin tim, Benin Enverin dhe Genin. Dhe kryesorja uroj të gjithë popullin e Mirditës dhe e falenderoj për pritjen që na bëri.

Biseduan: Gjergj Marku & Aleksandër Ndoja.

 Programi i koncertit

1. Hyrja, instrumentale e performuar nga orkestra burimore dhe e kultivuar në vitin 1983.

2. ”Jam shqiptar e s’shuhem kurrë” (Fran Preçi, Prena Beleshi

3. “Falmi Zot edhe dy sy” (Bardhok Deda)

4. “Djalit falmeshëndet” (Prena Beleshi)

5. “Instrumentale...” (Llesh Lleshi, Paulin Pali)

6. “Një tufë Pëllumbash”  (Kol Zefi)

7. Valle: “Mirdita ime” (grupi i valleve)

8. ”Larg m’ke tret moj nanë!” (Arinda Gjoni)

9. Kënge e Sherif Dervishit

11.”Dardani lirinë fitove”, (Gjin Dona)

10. Duet, (Kastriot Kola, Afërdita Lala)

12. “Valët e detit” (Gjovalin Filopati)

13. Prena Beci, kënga “M’ka qit nana mbrëma një fli”

14. Instrumentale live në frymore, Gjovalin Ndreca

15. “Legjenda kosovare” (Fran Preci)

16. “O sa mirë me qenë shqiptar!” (valle, grupi i valleve).

17. “Rrijnë shtatë shkronjat në 12 male (Kastriot Kola)

18. Gjela Duka, kënga “një vocërrak ngujua në kullë”

19. “Tash kam met për me luajt derën!”- (Nikollë Preci)

20. Afërdita Lala, kënga “Mos m’u idhno”

21. Valle e Kukësit, përshëndetje vëllezërit Allaraj

22. “Çifteli o kënga ime” (Anton Gjoka)

23. Artan Kola, përshëndetje me “Dasma malësore”

24. Duet, Gjin Dona

25. “Xhamadani i trimërisë” (Mrikë Trumshi, grupi i burrave)

26. “Buzë Valmorit”, (kënga përmbyllëse)

Respekt për sponsorët e veprimtarisë në Tiranë

Sadri Abazi,

Dod Doçi

Bardhok Prenga

Bardhok Jushi

Ndue Shkurti

Pal Tusha

Vladimir Lleshi

Preng Filopati

Bardhok Filopati

Lek Toma

Tonin Topollaj

Falenderim i veçantë dhe për drejtuesin e Pallatit të Sportit “A.Rusi”, sh.a në Tiranë Perikli Dhales, i cili mundësoj me ulje të tarifës pjesëmarrjen e gjerë të mirditorëve në këtë koncert madhështor.

 Veprimtari në të ardhmen

1. Gudia turistike “Nga Ura e Zogut tek Bjeshkët e Oroshit”, në bashkëpunim me Ministrin e Kulturës dhe Turizmit, deputetin e zonës, kompaninë Bechtel-Enka dhe pushtetet vendore të Rubikut, Rrëshenit dhe Oroshit. Një nga promocionet më të fuqishme të turizmit natyror, kulturor, historik. (gjatë kësaj vere)

2. Dita kombëtare e lirikës shqipe (tetor) me poetë kombëtarë, në bashkëpunim me LSHA.

3. Dita e traditës

4. Një ekspozitë e përbashkët pikture.

5. ”Mirdita këndon” me këngëtarë të shquar nga Mirdita etnografike.

6. Tur koncertesh në disa rrethe të vendit.

7. Personazhe të shënuara për vitin në mbyllje në prag të Krishtlindjeve, me bashkinë Rrëshen.