Padër Emidio D’Errico, nderohet “Miku i Qarkut” 

-Po shuhet si qiriri per te ndricuar mendjen e te rinjeve te Mirdites e me gjere-

Atë Emidio D’Erricos, drejtuesi pasionant i qendrës profesionale “Shën Jozefi punëtor”, nga më modernet në vend, ku mblidhen të rinjtë më në nevojë të Verilindjes për të marrë një zanat të vyer për jetën e tyre, pak e nga pak duket se po i shuhet jeta nga një sëmundje paralizuese e padiagnostikuar edhe në klinikat më moderne italjane. Fillimisht i ka kapur duart,krahët,dhe me rradhë qafën, ndërsa tashmë mezi bëlbëzon italishten. Ka muaj që reziston për të qenë po ai drejtues korrekt,i dashur,i përpiktë,model perfeksioni i një drejtuesi arsimi,që do ta kishin zili shkollat shqiptare. Edhe pse me sëmundjen e tmerrshme mbi trup të tij, ai për muaj e muaj,nuk e dha veten,dhe nuk preferoi t’i linte vetëm  fëmijët e varfër të këtyre zonave që vinin të merrnin zanat në këtë qendër. Me këshillat,dituritë e gjera që zotëron,gjithnjë u ka ndejnjur pranë,deri sa qëndrimi tashmë po bëhet krejt i pamundur. Ndaj në përcjellje të tij këto ditë,këshilli Qarkut e nderoj me “Miku i Qarkut”, ashtu si dhe prefektura e Lezhës me mirënjohje.

Në përcjellje të tij në këtë prag feste të 7 Marsit, Ditës së mësuesit, nderuan me pjesëmarrje autoritetet vendore,të bashkisë, qarkut dhe prefekturës etj. I konceptuar si një përcjellje ceremoniale me elementë përshëndetës, nderimi dhe këngë kishtare, kjo ditë u shënua si shumë e vecantë në jetën 7 vjecare të qendrës Profesionale “Shën Jozefi Punëtor”.

Bardh Rica, kryetar i këshillit të qarkut Lezhë,i dorëzoi padër Emidos nderimin e akorduar “Miku i Qarkut”,duke falenderuar për misionin e bukur dhe fisnik të këtij njeriu me zemër të madhe. Mirënjohje iu dhurua edhe nga prefektura, nga nënprefekti Gjon Pjetri. Ndërsa kryetari i bashkisë Gjon Dedaj, duke përshëndetur padër Emidion dhe gjithë misionarët, theksoj kontributin në një qendër të nivelit modern që këta njerëz të përshpirtë i dhuruan Mirditës dhe Verilindjes në përgjithësi,duke na e bërë më të lehtë dhe ne shërbimin ndaj shtresave më në nevojë. Ai shtoj se ky bashkëpunim do të vazhdojë dhe puna e Padër Emidos,do të jetë në mendjet tona si simbol mirësie dhe humanizmi të paepur njerëzor.

Iku për të mos ardh më në Mirditën që e deshi aq shumë,i ndjesuar thellë në zemrët e të rinjëvve dhe familjeve të tan Verilindjes. Iku si një qiri që ndriti për 7 vite, për t’u shuar në vendin e lindjes në Itali.

Qendra Profesionale, “Cerdhja e zanatit” për të rinjtë

Qendra Profesionale “Shën Jozefi Punëtor”, një realitet që funksionon që nga viti 2004 në qytetin e Rrëshenit, e krijuar nga Dioqeza e Rrëshenit dhe e drejtuar nga Etërit Somaskë të Shën Jeronim Emilianit, në përsonin e Atë Emidio D’Errico, dhe duke qenë të vetëm në Shqipërinë veri-lindore, ka patur dhe vazdon të ketë një impakt pozitiv qoftë për  numrin e të rinjve që frekuentojnë, vit pas viti, nga Mirdita e varfër, nga zona dhe rrethe të tjera si Puka, Mati, Kurbini, Lezha, Durrësi e deri nga Elbasani, por dhe për atë cfarë ata përfitojnë këtu në këtë “cerdhe zanati” të modelit më të avancuar të shkollimit profesional gjerman.

Në këtë Qendër, që nga fillimi i aktivitetit të saj, janë ofruar kurse elektrike, hidraulike dhe informatike, dhe përballë nxënësve që mbaronin 8-vjeçaren, apo tashmë 9-vjeçaren, që nuk kanë kapacitete mesataresh për të ndjekur gjimnaze apo shkolla të tjera, drejtohen me kënaqësi nga familjet e tyre në këtë qendër, ku është pozitiv fakti që këta të rinj jo vetëm hiqen nga rruga dhe nga drejtime kriminale, marrin edhe një profesion për të punuar dhe fituar për jetën e tyre dhe për mbështetjen e familjeve të tyre, dhe këtu kemi shembull ku në autostradën Rrëshen-Kalimash, shumë prej nxënësve të dalë nga kjo qendër, kanë punuar si elektriçistë dhe hidraulikë apo ndoshta edhe si punëtorë të thjeshtë, por të formuar në botën e punës dhe të përgjegjësisë së jetës…kështu edhe në shumë ente private, firma ndërtuese, banka, grupe elektrike, administratë lokale, jo vetëm në zonat përreth Rrëshenit, por edhe në Tiranë apo Durrës ku jetojnë me familjet e tyre…. Ndërsa në kursin e informatikës, 1-vjeçar, brenda të cilit ofrohet gjuha angleze dhe italiane, kjo qendër është frekuentuar më shumë nga nxënës të dalë nga bankat e gjimnazeve në pritje të regjistrohen në degën e fakultetit të dëshiruar. Shpesh janë organizuar kurse të përshpejtuara, në informatikë, për zyrtarë apo nënpunës, privatë dhe shtetërorë, që kanë nevojë për formimin kompjuterik…

Kjo qendër, e themeluar nga Dioqeza e Rëshenit në personin e Cristoforo Palmierit, dhe e ndërtuar me investimin e Renovabis-ent bamirës gjermano-austriak,dhe shoqata OTAA e Zvicrës, iu dha për drejtim Kongregatës të Somaskëve, të njohur në formimin e të rinjve që nga shekulli i XV, në personin e Atë Emidio D’Errico, i cili me një dashuri dhe punë të palodhshme, edhe fizike, arriti ta shndërrojë që në vitin e parë të aktivitetit, një qendër formimi model dhe një pikë edukimi e rëndësishme për të rinjtë e zonës veri-lindore të Shqipërisë. Deri më tani në këtë qendër janë kualifikuar mbi 600 të rinj sipas kurseve përkatëse, dhe vit pas viti ka fluks regjistrimesh.

Duke parë këtë impakt efiçent, vetë drejtori Atë Emidio D’Errico, i propozoi Dioqezës Rrëshen dhe investitorit RENOVABIS ndërtimin e një strukture të re të kësaj qendre, për hapjen e kurseve të reja, si në elektronikë mekanike, zdrukthtari dhe mekanikë industriale, dhe tashmë është në fazën përfundimtare kompletimi i ndërtimit të kësaj strukture të dytë.

Vit pas viti, Atë Emidio ka iniciuar dhe organizuar edhe takime ndërinstitucionale apo ndërkombëtare të biznesit dhe të firmave ndërtuese italiane dhe shqiptare, me mbështetjen e Ambasadës Italiane dhe Institutit të biznesit Italian (ICE), për krijimin e mundësive të punësimit për këta të rinj që dalin nga bankat e kësaj qendre dhe për zhvillimin industrial të zonës.

Arsyet shëndetësore e kanë penguar Atë Emidion të çojë përpara këtë vepër dhe aktivitetin e saj, por do të jetë e njëjta Kongregatë e Somaskëve, me laikë dhe meshtarë të tjerë, që do të vazhdojë këtë punë të jashtëzakonshme në formimin profesional të të rinjve nga zona e Mirditës dhe rretheve të Shqipërisë veri-lindore.

Në një intervistë për një gazetë italjane ai tregon arsyet e qenies së tij në Shqipëri,dhe lidhjes shpirtërore që ka ka krijuar për vite me njerezit e këtij vendi,vecmas të rinjtë.

                                                         INTERVISTA

P. Emidio, pas 7 vitesh qëndrimi në Shqipëri, të provojmë të ndërrojmë dy llafe rreth këtij qëndrimi. Për të filluar, cili është konteksti social në të cilin ke punuar?

 Unë kam njerëz të familjes më të rinj se unë në Itali dhe kur shoqërojnë fëmijët në shkollë, takohen me familje shqiptare. Më tregojnë se kur u thonë atyre që kemi një vëlla në Shqipëri, në Rrëshen, personat nga Shqipëria u përgjigjen: “çfarë bën atje? Shqipëria është e varfër”.

Tamam kështu: tokë malore e ashpër; tokë me pyje dhe minerale; tokë e agrikultorëve të vegjël të humbur nëpër male ku jetojnë nga prodhimet e kopshtit dhe të atyre pak të imtave që mbajnë; tokë e shkatërruar sepse nën regjimin komunist ishte tokë bijsh kundërshtarë të atij regjimi, të cilët u dënuan në punë të rënda në minierat e bakrit, ose edhe ta vrarë, në mesin e tyre ishin edhe priftërinj e ipeshkvinj; tokë e ditëve të sotme, e njerëzve që emigrojnë, në masë, brenda dhe jështë vendit. Tokë ku unë jetoj, tamam siç nga ana tjetër e horizontit, ku kam jetuar fëmijërinë në vitet ’50, në Puglia të Italisë, ku herë pas here na zhdukej një shok klase pasi familja emigronte në veriun e Europës.

Harrova pyetjen, ah, çfarë bëj këtu? Vazhdoj të bëj atë që bëja në famulli, për t’u dhënë të rinjve, të cilët në jetë nuk do të ndihmoheshin nga askush, një sens krenarie të shëndoshë, një sjellje korrekte, një shtyllë kurrizore, për të mundur të përballojnë jetën, ndonjëherë edhe mes paaftësisë të atyre që u jetojnë pranë.

Çfarë shërbimi i ofron komunitetit, Qendra që ti drejton?

 Në Qendrën tonë profesionale ofrojmë: 

Një kurs informatike, me programe të ndryshme: tashmë njëvjeçar, sepse asnjë nxënës nuk ka kompiuter në shtëpi dhe së pakut në laborator kanë mundësinë të ushtrohet mjaftueshëm.

Një kurs dyvjeçar për termo-hidraulik.

Një kurs dyvjeçar për elektriçistë civilë dhe industrialë.

Qendra jonë Profesionale është e vetmja në veri-lindjen e Shqipërisë, zonë e thellë, malore dhe e thepisur. Për tu bërë ballë kërkesave të shumta të regjistrimit pas hapjes edhe të autostradës Rrëshen-Morinë, që përshkon gjithë rrethin ku jemi, po përgatitemi për të shtuar ofertën e formimit edukativ: është në fazën ndërtuese një strukturë e re për krijimin e laboratorëve dhe klasave të reja. Mendojmë të hapim kurse për automjete, elektroaut dhe mekanike, dhe kurs në mekanikën industriale: frezatorë, tornitorë dhe saldatorë.

Ndërkohë kemi rreth 100 nxënës dhe, mes mësuesish dhe punonjësish, u ofrojmë punë 13 personave.

Në mbarëvajtjen e mësimit në Qendër jemi të mbështetur nga dy Qendra Formimi Profesional që Etërit Somaskë administrojnë në Itali:

Për pjesën Hidraulike: Nga Qendra e Albates – Como;

Për pjesën elektrike: Nga Qendra e Albano Laciales – Romë, e cila është vënë në dispozicion për laboratorët e ardhshëm të mekanikës.

Nga njëra dhe nga tjetra Qendër periodikisht vijnë instruktorë laboratori për azhornimin e instruktorëve tanë shqiptarë.

 Ku duket lidhja e karizmës së traditës Somaske me aktivitetin që ofroni në Rrëshen?

 Neve, Etërve Somaskë, që Ipeshkvi i Rrëshenit Mons Palmieri ka dashur që të jemi si drejtues dhe edukatorë në këtë Qendër Formimi Profesional, na duket se po vazhdojmë traditën e Shën Jeronim Mianit, themeluesit të Kongregatës së Somaskëve. Ai mblidhte të rinj që nuk kishin të ardhme të sigurtë, dhe me higjenën, me formimin e krishterë, me studimin dhe përfitimin e një zanati, i përgatiste për të përballuar jetën me dinjitet.

Edhe ne shohim sesi na mblidhen rreth nesh të rinj që zbresin nga malet me kallo në duar, dhe kërkojnë të mund të mësojnë një profesion me të cilin jo vetëm në Shqipërinë që ndryshon, por edhe për shumë të tjerë në emigrim, të mund të gjejnë një punë për të patur një jetë më pak të vështirë.

Jetojnë me ne, në konvikt, 24 të rinj: sa shumë ushqehen! Është bukur ti shohësh kur nisen për pushimet e Krishtlindjes, të shëndetshëm dhe të fuqishëm, por pas pesëmbëdhjetë ditësh, kur kthehen, i sheh të dobësuar shumë. Ndonjëherë duket se insistimi i disa familjeve për të pranuar fëmijën e tyre në konvikt, ndoshta vjen nga dëshira që ti garantojë të birit një pjatë të mirë.

Ah, një koinçidencë?! Në vitin 2008 si datë për ceremoninë e bekimit dhe vënies së gurit të parë për ndërtimin e strukturës së re, ishte menduar për datën e 1 majit që përkon me festën e Shën Jozefit Punëtor, që mban emrin Qendra Profesionale. Por në pamundësinë e pranisë së Ipeshkvit Palmieri në atë datë, u vendos një datë tjetër, pikërisht 29 prilli: në këtë datë ne Etërit Somaskë festojmë ditëlindjen e Kongregatës. Dukej tamam një dorëzim: nga inisiativë e bamirësisë dioqezane, u shndërrua në pjesë të shërbimit të karizmës tonë.

 Me çfarë burimi ekonomik mbështetet aktiviteti që zhvillohet?

 Meqënëse Shteti nuk kontribuon akoma aspak dhe duke parë kushtet e familjeve, nxënësve u kërkojmë një kuotë minimale mujore bashkëpunimi për të frekuentuar kurset, madje shumë prej tyre ndihmohen në këtë pagesë nga miq tanë bamirës italianë me adoptim në distancë.

Me këtë hyrje nuk arrihet të mbulohet as materiali i konsumit në laboratore. Për pagesat, ushqimin, ngrohjen, etj, kemi patur në ndihmë bamirës të ndryshëm të shumtë me bujarinë e tyre të madhe nga Italia, Gjermania, çekia, Zvicra, derisa Provania e Zotit do të mendojë.

 Në këtë pikë dikush mund të thotë: “Nëse kjo është situata, kjo shkollë kaq moderne, a mos është një katedrale tjetër në shkretëtirë?

 Sigurisht jo! Në radhë të parë sepse paratë që emigrantët dërgojnë, u mundësojnë familjeve të ristrukturojnë shtëpitë, gradualisht ti arredojnë, tu ndryshojnë pajisjet, të shtojnë ambjente të tjera, të krijojnë kuzhina dhe banjo, ku do të thotë punë për nxënësit që dalin nga bankat e kësaj qendre.

Nga ana tjetër, autostrada e re e Kosovës do të shtojë lëvizjen, rrethi do të mund të dalë nga roli periferik që deri më tani ka patur dhe mund të jetë e favorshme për hapjen e industrive të shumta dhe ku natyra e mrekullueshme mund të ftojë turizëm të madh.

Dhe për më tepër: në periferitë e qytetit pallatet lindin si kërpurdhat dhe duhet të shtrohen rrugë, të modernizohen linja elektrike dhe telefonike, të koalidohen dyqane me pajisje kompjuterike dhe kasa fiskale, duhet të informatizohen zyra publike, shkolla, magazina... dhe gjithë këto sjellin vetëm vende pune të reja.

Kështu, mendoj që nuk është e nevojshme të shohim tek këmbët, por të shohim përpara, tek e ardhmja, dhe të punojmë për ta bërë sa më të prekshme. Edhe sepse, pas hyrjes së Shqipërisë në NATO dhe pas heqjes së regjimit të vizave me Europën, duket më e afërt data e hyrjes në Bashkimin Europian.

 Atë Emidio, a don të evidentosh ndonjë frut të kësaj pune?

 Në traditën e mbështetjeve të shumta më është dashur të përsëris vazhdimisht duke rilexuar tekstet e traditës më antike në italisht, apo në dialekt të lashtë, ose në shqip: ka qenë për mua një kurs azhornimi.

Në dritën e eksperiencës së gjatë shkollore dhe baritore në zona të varfërisë ekstreme, që kam takuar këto vite në Shqipëri, kam mundur të rinjoh dhe të vlerësoj më tepër pedagogjinë e Shën Jeronimit të mbushur me dashuri, sigurisht, por edhe plot me impenjim, jo fort e pranuar nga të rinjtë e sotëm, por shumë e vlefshme për të rriturit e nesërm me përgjegjësi që jeta do t’ua kërkojë.

Nga goja e personelit të Qendrës, nga drejtues të shkollave publike, nga prindër të nxënësve dhe nga bashkëpunëtorë baritorë pranë katedrales, është bukur të dëgjosh komente mbi stilin e veçantë edukues dhe mbi vëmendjen plot durim të ofruar ndaj të rinjve... dhe kjo është më shumë se të jesh i lumtur.