|
A duan shqiptarėt tė futen nė
Bashkimin Europian?
“Demokracia, shteti i sė drejtės, mbrojtja
e tė
drejtave
tė njeriut, mbrojtja dhe respektimi i tė
drejtave tė pakicave kombėtare”, kėto janė
kushtet bazė qė duhet tė plotėsohen pėr tu
futur nė Bashkimin Europian. A janė
shqiptarėt tė gatshėm ti plotėsojnė kėto
kushte? A ka qenė shqipėria ndonjėherė vend
tubimesh pėr demokracinė, pėr tė drejtat e
njeriut, apo pėr tė drejtat e pakicave
kombėtare? A mund tė japė Shqipėria
kontribut nė politikėn ndėrkombėtare? Kėto
janė pyetjet qė cdo shqiptar duhet ti
shtrojė vetes. Ka njė cmim pėr tu bėrė pjesė
e BE.Sakrificat e para janė ato qė kanė tė
bėjnė me elementėt bazė tė shoqėrisė
njerėzore. Cdo njėri ka tė drejtė ta jetojė
jetėn e tij ashtu sic do ai, por a jemi ne
gati ta respektojmė jetėn dhe zgjedhjet e
tjetrit?
Zanafilla e gjithckaje qė ka tė bėjė me
aderimin e vendit tonė nė NATO apo BE ėshrė
fillimi i viteve 90-tė. Paradoksi i
demokracisė shqiptare qėndron nė faktin se
si nė tė njėjtėn kohė kur brohoritej
shprehja, “E duam Shqipėrinė si gjithė
Europa”, falenderohej edhe presidenti i
vendit, Ramiz Alia. Kurrė nuk e kam kuptuar
a ishin ato demostrata, pėrpjekje pėr liri e
demokraci apo miting pėr mbėshtetjen e ish
diktatorit?! Duket sikur pluralizmi erdhi jo
se donin njerėzit por sepse keshtu donte
politika e asaj kohe, populli si gjithmonė
vazhdonte ta mbėshteste. Askush nė shesh nuk
mendonte se c’ėshtė ky revolucion pėr tė
rrėzuar komunizmin ku gjithashtu
pėrshėndetet lideri totalitar i vendit.
Por ta harrojmė 90-tėn e tė
bėjmė refleksion pėr sot. A janė Shqiptarėt
gati tė mbėshtesin liritė e tė drejtat e
njeriut? A e shohim ne gruan si tė
barabartė, kur si lėmoshė vendosen ligje pėr
njė kuotė tė caktuar tė femrave nė
parlament? A i mbėshtesin shqiptarėt
homoseksualėt pėrderisa miratohet ligji qė
lejon martesat mes njė seksi, por ku
gjithashtu digjet nė kryeqytet lokali i parė
pėr kėtė grup shoqėror? Vetėm kėtu tek ne
shikon tė bėhen ligje pėr liritė e njeriut
pa protesta e fushata sensibilizuese pėr
implementimin e tyre. Duhet tė plotėsohet
kushti pėr respektimin e minoriteteve,
pakicave kombtare, grupeve etnike, por
shumica e romėve jetojnė bashkė nė kushte
primitive duke qenė se e kanė tė vėshtirė tė
pėrshtaten nė njė shoqėri diskriminuese. Pėr
tu futur nė BE duhet tė provojmė se mund tė
jėtojmė nė harmoni me popullsi tė kulturave
tė ndryshme, por kėtu rrihen e shahen nė
stadiumin kombėtar dy qytete se s’mund ta
pranojnė garėn,barazinė dhe humbjen.
Dhe pėr tė arritur tek problemi
mė i nderlikuar, politika ndėrkombėtare.
Secili shtet i Bashkimit Europian ka njė
histori, kulturė autentike tė vetėn, si
rrjedhojė e sė cilės ka pasur edhe mjaft
konflikte; duke parė qė edhe 2 luftėrat
botėrore janė zhvilluar nė kontinentin tonė.
E
megjithė tė shkuarėn e hidhur, qėndron njė
bashkpunim konstant mes ketyre shteteve. Pak
rėndėsi ka nėse bashkpunimi ka interesa
ekonomik. Pyetja qėndron se c’mund ti japim
ne politikės ndėrkombėtare kur kemi
parlamentin gjysmė bosh pėr vete? C’mesazh
ka pėr Europėn njė protestė pėr transparencė
zgjedhjesh me valle polifonike dhe ushqim
falas pėr protestuesit para kryeministrisė,
dhe ku paralelisht miratohen ligje pa debat
nga shumica? Ne nuk jemi tė zotėt tė
zgjidhim problemet tona, e lėre pastaj tė
mendosh se mund tė japim sugjerime pėr
grohjen globale, apo armėt bėrthamore nė
Iran.
Duhet tė bėhet e ditur pėr tė
gjithė se nuk kemi se si te futemi nė Europė
kur nuk kemi elementėt bazė tė njė shoqėrie
njerėzore. Duhet ta dimė se nėse duam vėrtet
tė bėhemi pjesė e kontinentit duhet tė
respektojmė femrėn, romėt, homoseksualėt,
grekėt, serbėt.
Por sic e shoh unė, Shqiptarėt nuk duan tė
futen nė BE sepse jemi shumė krenarė
individualisht pėr tė ndryshuar sjelljet,
natyrėn, dhe pjesė tė kulturės tonė. Si nė
shumė raste nė historinė tonė, po ua lėmė tė
tjerėve ta realizojnė kėtė proces pėr ne,
duke qenė se nuk na intereson mjaftueshėm
pėr tu impenjuar si shoqėri.
Pavjo Gjini
Shkolla e mesme Rreshen
Klasa 12, A
Vendbanimi:Rreshen |