Mjedisi dhe rreziqet që vijnë nga lënia në harresë e “Hot-Spoteve” -temë kryesore e një diskutimi mes Bashkisë Rrëshen dhe shoqërisë Forster Wheller FWI.

Hidhet ideja për ngritjen e një filiali universitar për Mjedisin në themelet e Fabrikës së Pasurimit të bakrit Rrëshen.

 Problemet e mjedisit dhe përpjekjet për përcaktimin e zonave të nxehta me qëllim ndërhyrje ndërkombëtare, ka qënë edhe tema e një seminari të oraganiuar nga Bashkia Rrëshen në bashkëpunim me kompaninë italiane Forster Wheller FWI në konsorcium me kompaninë greke LDK dhe shoqërinë shqiptare G&G. Një konsorcium i tillë ka lincensimin nga UNDP.

Një iniciativë e tillë vjen si imperativ i kohës, ndërkohë që edhe Bashkia Rrëshen i ka paraprirë kësaj situate duke identifikuar të gjitha pikat e nxehta të cilat përbëjnë rrezik serioz për mjedisin, e për pasojë për jetën e banorëve.

Takimi i një dite më parë është zhvilluar në sallën e mbledhjeve të Bashkisë Rrëshen, ndërkohë që Drejtuesi i Shoqërisë shqiptare G&G z. Sazan Guri ka falenderuar për angazhimin serioz të Bashkisë Rrëshen në këtë drejtim.

Z. Sazan Guri specialist i mirnjohur në fushën e mjedisit, duke e marrë fjalën në këtë takim tha se është i domosdoshëm komunikimi me pushtetinn vendorë dhe me grupe të tjera interesi, për të bërë projekte të detajuara dhe konkuruese në Bashkimin Europian. Ai foli gjatë për aktivitetin e G&G duke vënë në dukje se bashkëpunimi serioz me kompaninë italiane shërben për certifikimin e kësaj nisme me vulën e KE-së. Ai përmes një video projektori bëri një përshkrim të detajuar për pikat e nxheta në Mirditë, ndërkohë kërkoi që të diskutohet sa më gjërë për këto probleme.

Z. Guri ka vlerësuar bashkëpunimin e Bashkinë Rrëshen e cila ka shfaqur ide interesante në këtë fushë. Ai vlerësoi idenë e kryetarit të bashkisë z. Gjon Dedaj i cili është shprehur se për të pasur një det dhe një fushë dhe det të pastër, duhet filluar nga malet, duke sjellë vëmendjen ndaj damave të fabrikave të bakrit etj.

Në këtë takim ishin të pranishëm përfaqësues të bashkisë Rubik, Bashkisë Laç etj, përfaqësues të Këshillit Bashkiak të Mirditë, dhe të grupeve të tjera të interesit.

 Duke e marrë fjalën Drejtori i Shërbimit Shëndetësor të Mirditës z. Aleksandër Picaku tha se Mirdita meriton vëmendjen më të madhe në këtë drejtim. Puna në minierat famekeqe të bakrit ka marrë qindra jetë minatorësh mirditas, madje asnjë prej tyre nuk ka mundur të kalojë 57 vite jetë. Tashmë duhet bërë ç’është e mundur që mbetjet teknologjike të këtyre minierave dhe fabrikave të mos përbëjnë më rrezik për jetën e banorëve.

Gjithashtu drejtori i kulturës z. Gjergj Marku në cilësinë e gazetarit ivestigativ përmëndi një sërë pikash të nxehta që përbëjnë rrezik serioz për jetën e baorëve të këtyre anëve.

Me mjaft interes është pritur fjala e kryetarit të Bashkisë Rrëshen z. Gjon Dedaj. Në cilësimin e tij për këtë takim dhe për punën serioze të zotit Sazan Guri, z. Dedaj tha 

Te nderuar Pjesmarres !

Me lejoni t’ju falenderoj  dhe te shpreh kenaqesine time qe bashkia Rreshen  ka favorin  e mbeshtetjes se UNDP  dhe rastin e nje kontrate ne ekzekutim e para ne llojin e saj sa lidhet me ndikimet mjedisore  e pikat e nxehta  (hotspotet ) ne territorin e saj dhe ne te gjithe MIRDITEN.

Personalisht dhe ne emer te bashkise RRESHEN  i percjelle falenderimin  me te sinqerte per kompanite bashkpunuese ate Italiane Forster Ëheller FËI , Kompanine Greke LDK Consultants  dhe Shoqaten mjedisore Shqiptare G&GGroup .

Perfitoj nga rasti tju informoje se bashkia Rreshen ka nisur  vezhgimet e saj , ka tashme nje zyre  dhe specialist përgjegjëse dhe një staf i cili punon dhe tenton të shkojë drejt nje studimi te thelluar, nje program vleresimi dhe sherbimesh ne mjedis, ç’ka vjen ne kohen e duhur pas hartimit ne konsultim  me komunitetin, të Planit  Strategjik te Zhvillimit   tashme i miratuar, dhe Planit te Pergjithshem te Territorit,  prezantuar vetem pak dite me pare i cili tashmë është ne process terheqje verejtjes perfundimtare nga te interesuarit.

Per aq sa kemi vene re ne keto vite te ketij mandati, me rezulton se jemi ende larg pasjes se një mjedisi te qendrueshem  dhe mjaft pika te nxehta  te trasheguara presin nderhyrjen tone, dhe  “vetendotja” e tashme ( ujera te zeza, mbetje urbane etj ) kanë tendecë te krijoje te tjera ne vijim. Sikurse e dini ne kemi tashme nje bashëkpunim te sukseseshëm me Qeverine Shqiptare  dhe fale kujdesit te Ministrit Olldashi,  posedojmë  tashme nje landfield nga me te cilesoret,  ne bashkpunim me bashkine Rubik dhe komune Orosh,  nje rast i rralle bashkpunimi ne kete drejtim. Pikërisht për këtë lind nevoja e mirëperdorimit dhe menaxhimit efikas shkencor.

Por sikurse dhe e dini, ky vend  dhe  kjo bashki ka nevoje per nderhyrje te shpejte, vec kesaj - pike te nxehte - te zgjedhur e qe prezantohet nga  Prof. Sazan GURI, te cilin e falenderoj posaqerisht si bashkpuntor  dhe mik i vyer dhe kerkoj te jete  me ne ne vleresimin dhe hartimin e planit te pergjithshme te rehabilitimit mjedisor si dhe ne projektet perkatese per :

-         Ish minieren  Cu  Kulme

-         Dampen e ish - Fabrikes se Pasurimit RRESHEN

-         Ish- frigoriferin RRESHEN

-         Ndotjet lumore

-         Reabilitim ekologjik te nderhyrjeve per hapjen e autostrades RRESHEN  - KALIMASH

e  mjaft raste te tjera  te kesaj bashkie e njesive te tjera vendore, si Selite e Orosh (fabrika dhe dampa te Cu) qe koleget dhe ky takim do ti evidentoj, permiresimi i te cilave eshte nje domozdoshmeri dhe nje mundesi e mire per te rene dakort sebashku qe per te mbajtur paster brigjet e detit dhe shpetuar nga permbytjet fushen  nderhyrjet duhet te fillojme nderhyrjet nga malet.

Malet  dhe Mirdita si nje perdoruese e posaqshme jane vertete potenciale ndotjeje, por dhe potencial oksigjeni dhe jete, turizmi dhe ekonomie konkuruese mjafton qe ne te kemi vullnet dhe nje netëork funksional e sa me pak drejtues dikasteres qe punojne ne “korrespondence me territoret tona”   …cka shpesh pasi na kane iteketuar se bashki te x-kategorie na mbetet te pyesim po si qytetare te cfare kategorie jemi ?....

 Ne jemi te vetedijshem se kapacitimi eshte nje proces i gjate dhe i panderprere, por mendoj se tash kur jemi ne fazen e paraderimit dhe duke shpresuar ne hyrjen tone te afert ne Europe , keto probleme  mjedisore dhe nevoja rehabilitimi nuk jane vetem te mirditoreve por jane te mbare Shqiperise dhe te vete Europes. Tirana politike ka rastin te investohet me ne fund qe RRESHENI  dhe MIRDITA  te jene integralisht te zhvilluara  dhe permes instrumenteve buxhetore te favorizoje ato komunitete qe bashkpunojne , kane dhe synojne te kene programe, plane e projekte mjedisore , qe I duan lumejt ti bejne pjese te qyteteve , qe duan ne vend te germadhave te industries muze te ngrene qendra kerkimore shkencore dhe filial universitare, qe duan rruge lidhese ekologjike , qe duan administrim funksional te ujerave qe I kane per vete dhe per te tjeret por qe i permbytin ne dimer dhe thajne ne vere.

Aktualisht ne na duhet te gjejme nje te mesme te art mes nevojes per qytetari dhe policimit te ambjentit  ndaj  Departamenti I Autoriteve te Kontrollit ne kete bashki eshte deshmitare i veshtiresive dhe perpjekjeve per ndergjegjesim dhe mbrojtje mjedisore bashkohore… ata na thone se  nderhyrja ne kohe ,  njohurit  e perzgjedhura ,administrimi i mire , pervojat dhe praktikat me te mira  dhe  shkolla dhe shkollimi ne fushe te mjedisit te shendetshem dhe te qendrueshme jane parakushte per me pak fatura policeske dhe mjaft energji te orientuaera drejtesisht!

Pranoni ju lutem  t’ju shpreh  garancite e bashkpunimit  te sinqerte dhe mirnjohjes tone, aq thelle te ngulur ne tradite , gadishmerine per te bashkpunuar , promovuar zhvillime ekologjike dhe kapacitim human, dhe besimin se ne MIRDITE  jane  ruajtur me mire se kudo aftesite parashikuese  dhe zotesite per tu mbrojtur ne te tashmen qe brezat te jene  te denje dhe me te favorizuar mes bashkoheseve  duke qene dhe mbetur “qytetarë te kategorisë së parë”  te lidhur fort me dijen dhe oksidentalizmin ndofta me nje besim te fshehur se malet tona  ku mbijetesa  ia doli te ruaj  fe e  fisnikeri do ti perkasin se afermi te pasurve  jo vetem shpirterisht ,  do te banohen pikerisht prej   kadegorive te ngjashme qe popullojne malet e Europes ku duhet dhe ku do shkojme sigurisht …

Faleminderit ! Gjon DEDAJ

 Ndërkohë që në emër të Bashkisë Rrëshen, nën kryetari i kësaj Bashkie z. Nok Mrruku, vlerësoi faktin se situata është mjaft e rëndë ashtu siç u paraqit nga Kryetari i Bashkisë z. Gjon Dedaj. Z. Mrruku evidentoi disa pika të nxehta në Mirditë, si magazinën e pesticideve sipër ish – SMT-së e cila përbën rrezik serioz për jetën e banorëve në Rrëshen. Po ashtu edhe në ish-frigoriferin përballë SMT-së, ndodhen mijëra litra amoniak i cili prej vitesh rrjedh në lumen Zme dhe më tej në lumin Fan me përfundim detin Adriatik. Kjo përbën një rrezik serioz i cili e bën imediate ndërhyrjen në të. Po ashtu në Mirditë flejnë shumë dama fabrikash e minierash duke sjellë rrezik serioz për mjedisin.

Duke vijuar më tej, z. Nok Mrruku hodhi propozimin interesant për të lobuar për ndërtimin e një filiali universiteti për Mjedisin, në themelet e ish Fabrikës së Pasurimit të Bakrit, sipër Urës së Fanit. Ai solli si ilustrim vizitën në Slloveni, ku në themelet e një fabrike zinku të kohëve të shkuara ishte ngritur një qëndër moderne bisnezi sipas standarteve të Komunitetit Europian.

Në fund Drejtori i shoqërisë G&G z. Sazan Guri vlerësoi maksimalisht takimin duke thënë se në Mirditë është një situatë jo e mirë përsa i përket gjëndjes së mjadisit, por nuk fshehu optimizmin e tij për një bashkëpunim i cili do të reflektojë rezultate të dukshme.

A. Ndoja