|
Vizita e njė delegacioni nga pushteti vendor
i Rrėshenit dhe Kthellės nė Itali, njė
sukses nė fushėn e agrobisnezit.
Njė
delegacion i njėsive vendore tė Rrėshenit,
Kthellės, drejtorisė sė Bujqėsisė pėr katėr
ditė me rradhė ishim pėr njė vizitė pune nė
Itali pėr ti dhėnė jetė njė projekti tė
rėndėsishėm pėr mundėsimin e ivestimeve nė
zhvillimin e territorit. Njė projekt i tillė
tashmė i njohur nėn emėrtimin “Projektin
e Zhvillimit Territorial ''Shqiperia'' te
bere nga kooperativa Del Bidente nen
perkujdesjen e Komunes se ĒIVITELES. Njė
nismė e tillė mori udhė me mbėshtetjen e
komunitetit tė emigrantėve mirditas nė kėtė
komunė e kryesisht nga emigrant nga Proseku
z. Zef Gjoni mbėshtetur edhe nga Nard
Bardhoku e Valentin Bardhoku nga Malajt.
Kohė mė parė njė delegacion i kėsaj
koopetative ishte nė Bashkinė e Rrėshenit ku
paraqitėn pikat e programit tė tyre pėr
implementim nė Mirditė, ndėrkohė vizita e
delegacionit nga Rrėsheni e Kthella u bė
edhe me mbėshtetjen e konsullit Italian nė
Shkodėr Stefano Margicio.
Delegacioni nga Mirdita pėrbėhej nga Gjon
Dedaj Kryetari i Bashkisė Rrėshen, Tom
Lleshaj Kryetar i Komunės Kthellė, Alfred
Pėrgjoni shef i Departamentit tė shėrbimve
nė Bashkinė Rrėshen, Vlash Gjonaj specialist
nė Komunėn Kthellė, Nok Noka specialist nė
Zyrėn e Bujqėsisė Rrėshen, Ndue Kaēorri
specialist nė Kėshillin e Qarkut Lezhė,
Valentin Bardhoku Drejtor i shkollės sė
Mesme Kthellė, si edhe Martin Gjonaj
specialist i bujqėsisė.
Vizita nisi ditėn e enjte datė 18. 3. 2010
nga aeroporti “nanė Tereza”, ndėrkohė qė
destinacioni i mbėrritjes ishtė aeroporti i
Forli nė Itali. Nė kėtė aeroport
delegacioni i njėsive vendore tė Mirditės u
prit nga Ido Bezzi dhe drejtues tė tjerė tė
cooperatives Agricola Del Bidente. Pas
takimit pėrshėndetės delegacioni ynė lėvizi
nė drejtim tė Provincės sė Forli Cezena me
automjete e vėna nė dispozicinon nga
mikpritėsit.
Rreth orės 17. 30 tė ditės mbėrritėse,
delegacioni ynė u prit nė
zyrat qėndrore tė Provincės nga drejtuesja
vendore Baravelli Bruna. Ajo i uroi
mirseardhjen delegacionit shqiptar duke
vijur mė tej me kėnaqėsinė se kishte pritur
njė delegacion tė njė province tė njohur si
Mirdita. Nė vijim tė pėrshėndetjes sė saj,
ajo theksoi se provnica Forlicezena ėshtė
njė komunitet i cili mė sė shumti ishte i
pėrcaktua nė drejtim tė sektori tė bujqėsisė
dhe agro – ushqimit. Popullsia e provincės
pėrbėhej nga 400 mijė banorė tė ndara nė 30
komuna, 15 nė Forli dhe 15 nė Cesena.
Forli dhe Cesena janė nė zemėr tė provincės
e cila shtrihet nga deti, ultėsira e deri nė
Apenine nė kufi me Toskanėn. Forli ėshtė i
shquar nė prodhimin e frutave dhe perimeve,
tregut tė shpendėv,edhe vezėve, dhenė
artizanat . Nė kėtė provincė ushrojnė
aktivitetin e tyre rreth 22 insitucione tė
larta dhe shkolla superiore, ndėrsa nė
Cesena ka njė universitet pėr agroushqimin,
pjese e universitetit tė Bolonjės pėr
ushqimin. Nė kėtė provincė janė qėndra
kėrkimore shkencore pėr ushqimin, laboratori
i ushqimit. Ėshtė e zhvilluar industria
aeronautike qė nė kohėn e Musolinit,
ndėrkohė ėshtė mjaft e njohur pėr punimet
nė qeramikė. Nė pėrfundim tė fjalės
prezantuese tė zj. Baravelli Bruna theksoi
se Cesenatiko ėshtė qyteti mė i rėndėsishėm
nė bregdet qė frekuantohet nga 3. 5 milonė
turistė nė vit.
Ndėrkohė nė vijim tė takimit
prezantues
kryetari i Bashkisė sė Rrėshenit z. Gjon
Dedaj pasi falenderoi mikpritėsit, tha se
ėshtė mjaft i prirur pėr forcimin e
bashkėpunimit, tė cilat kanė njė bazė tė
rėndėsishme edhe mardhėenit e ndėrtuara nga
emigracioni mirditas me komunitetit e
vėnditr mikpritės prej mė shumė se 20
viteve. z. Dedaj duke bėrė njė panoramė tė
gjerė tė zonės, tha se historia jonė ėshtė
ndėrtuar mbi mitin e kullave dhe
kėshtjellave , duke shprehur si nevojė
imediate vendosjen e urave tė komunikimit
mes popujve tanė, tė cilėt ndahen nga i
njėjti det sic ėshtė deti |Adriatik.
Pas njė shėtitje pėr tu njohur me qyteti
Forli, si dhe nė njė nga kishat nė qėndėr tė
qytetit delegacioni i i njėsive vendore tė
Mirditės u sistemua nė hoteli Le-Fontanelle.
Ditėn e premte si ditė e dytė vizitės nė
Itali sipas axhendės sė paracaktuar
delegacioni shqiptar nisi aktivitete njohėsė
dhe bashkėpunuese nė ora 8. 30 minuta me
vizitėn Lega Coop Forli Cesena, ku pritėm
nga drejtoresha Monica Fantini dhe drejtues
tė tjerė tė kėsaj lidhje.
Lega Coop lidh kooperativat me njėra
tjetrėn dhe nė regjionin Emilia Romagna, e
cila ka 1200 cooperativa anėtare tė kėsaj
lidhje, tė organizuara nė 10 provinca.
Provinca Forlicesena bashkon 2500
kooperativa me tė ardhura vjetore 2 miliardė
euro. Sektori mė i rėndėsishėm ėshtė ai i
ushqimit, frutave ku gjithmonė kėrkohen
krijimie tė reja nė nivel eksperimentimi.
Pėrparėsi ka fryma e grupit, ndikimi
finaciar, problemet sociale, shėndetėsore,
siguracioni dhe lidhjet ndėrkombėtare.
Filozofia e kėsaj lidhje ėshtė personi nė
qėndėr dhe pikėrisht kooperativa jep mundėsi
pėr tė gjetur veten.
Ndėrsa
rezervuan pėrshėndetjet e tyre edhe Antoni
Zampika dhe Roberto Antonio.
Nė vijim tė bisedės kryetari i bashkisė z.
Gjon Dedaj, pas falendėrimit pėr mikpritjen
tha se jemi udhėtarė tė vonuar dhe pikėrisht
pėr kėtė duhet tė forcojmė mardhėniet, tė
njihemi me vlerat dhe kapacitetet tona dhe
kemi dėshirė pėr modernitet.
Vizita vijoi nė kantinėn e verėrave Intesa
nė Modigliana, ku u njohėm me ambientet dhe
teknologjinė moderne, dhe disa verėra tė
njohura pėr cilėsinė e lartė tė tyre si
Sangiovese, Albana-Romagna, Chardonnay.
Nė pjesėn e dytė tė ditės sė premte,
delegacioni viziton ambientet e kooperativės
Agricola Del Bidente. Fillimisht njihemi me
mjetet dhe makineritė qė kjo cooperative
pėrdor nė shėrbime tė ndryshme si nė vreshta
pemėtari etc.
Mė pas nė sallėn e mbledhjeve referojnė
specialist dhe drejtues.
Nga z. Scalini Stefano prezantohet projekti
i zhvillimit teritorjal nė Shqipėri. Objekti
kryesor tė shkohet nė pėrmirėsimin e
kualitetit tė ndėrmarrjve tė vogla private
shqiptare, duke ju referuar modelit tipik
italian dhe ndėrthurura. Ai pėrmendi
subjektet qė mund tė marrin pjesė nė
projekt nė mėnyre direkte dhe indirekte ku
pėrcaktohet paraprakisht pėrqindja e
pjesmarrjes nė projekt. Tė gjėnden zona tė
caktuara pėr tė prodhuar njė produkt tė
caktuar nga tė gjitha llojet, me mundėsi
eksportimi nė tė gjithė Europėn si verėra,
produkte blegtorale etj.
Lėnda e parė- gjė e gjallė (mish, sallam)
Rrush ( verė e
amballazhuar)
Kjo varet nga mundėsia e finacimit, vullneti
politik i dy qeverive dhe vullneti i
privatit.
Ndėrsa referuesi Fausto
Faggioli
flet pėr projektin pilot tė BE-sė i cili
ėshtė njė projekt qė ka filluar para 25-30
vitesh pėr zhvillimin e turizmit nė zonat
rurale. Njerėz si IDO Bezzi kanė konservuar
natyrėn dhe nuk janė marrė me ndėrtime
fabrikash. Tendenca fshat – qytet ėshtė
kther nė tė kundėrtėn e saj, pra nga qyteti
nė drejtim tė fshatit ( zonave rurale).
Territori nuk mund tė klonohet dhe njerzit
e fshatit duhet tė nxjerrin jashtė krenarinė
e tyre dhe projekti duhet tė jetė publik dhe
privat si dhe i integuar mirė dhe tė
finacohet territorri.
Antonio Pipio ka folur pėr shėndetin, pėr
parasshikimin e problemeve shėndetėsore nga
ndikimi i faktorėve tė ndryshėm. Pierlorenzo
Rossi drejtor i Gal, (Grupi i aksioneve
locale) flet pėr eksperiencėn nė rregjionin
e Emilia Romagna, duke theksuar se aksionet
ndahen nė 60 % organizata private dhe 40%
administrata publike.
Puna organizohet nė dy tavolina tė ndara
partner-privat dhe partner-publik. Nga
komisioni i projektit bėhet vlerėsimi i
territorit, strategjia e zhvillimit rural
dhe vlerėsimi i kulturave natyrale. Nė tre
provincat Rimini- Forli Cesena – Ravena
funksionojnė pesė shoqėri tė GAL.
Ndėrsa nė ditėn e tretė tė vizitės nė Itali
takimet fillojnė nė ora 10. 00 me pritjen e
rezervuar nga kryetari i komunės Civitella
di Romagna dhe drejtues tė tjerė nė sallėn e
kėshillit komunal. Kryetari i komunės pasi
uroi mirėseardhjen shprehu entuziasmin pėr
kėtė bashkėpunim, dhe mė pas na njohu me tė
dhėnat pėr territorin dhe popullsinė e
komunės. Ai theksoi se komuna pėrbėhet nga 4
mijė banorė, nga dy qėndra urbane Civitella
dhe Coserko dhe shtrihet nė njė territor 117
km2. Prioritet ėshtė bujqėsia dhe vlerėsimi
i territorit, burimi kryesor it ė ardhura
mbėshtetnė agro-turizmin. Qershia ėshtė
prodhim tipik i zonės, ndėrsa organizimi i
tregut tė sė djelės bėhet pėr tėrheqjen e
njerėzve dhe paraqitjen e prodhimeve tė
tyre.
Nėkryetarja e komunės Chiara Cesarini e cila
mbulon punėt pbublike dhe kulturėn, ju
referua projektit dhe vlerėsoi se ka shumė
gjėra tė rėndėsishme.
Vlerėsimi kryesor i jepet territorit,
turizmit, kualifikimit dhe asistencės
shėndetėsore.
Nė mėnyrė tė veqantė drejtuesit duhet tė
vlerėsojnė territorin, turizmin, mjedisin,
industrinė dhe infrastrukturėn.
Ndėrsa kryetari i Bashkisė z. Gjon Dedaj pas
falendėrimit pėr pritjen tha se jemi
entuziastė pėr kėtė projekt dhe ndihemi tė
vlerėsuar. Ai falenderoi pėr tė gjitha
takimet qė kemi pasur gjatė kėsaj vizite,
dhe bėri njė vlerės im
pėr Konsullin Italian nė Shkodėr, pėr
lehtėsinė qė na krijoi pėr kėtė vizitė.
Ai tha se jemi dy njėsi vendore tė
interesuara pėr zhvillimin e tyre. Inspirimi
i kėsaj nisme tė bėhet edhe nė komuna tė
tjera tė rrethit Mirditė e mė gjerė, duke
theksuar se orkestra europiane ka nevojė
edhe melodinė tonė. Sipas Dedajt njė i
aksidentuar ka nevojė pėr shpejtėsi nė,
integrim, duke evidentuar njė thėnie tė
shkrimtarit tė madh shqiptar Ismail Kadare
se Krishtėrimi (Mirdita) ėshtė ura asnjėherė
e shembur pėr tė lidhur Shqipėrinė me
Europėn. Ai theksoi se kemi hartuar planin
strategjik tė zhvillimit dhe Planin
Rregullues tė qytetit por kemi nevojė tė
korigjojmė kohėn e humbur dhe mungesė
kapitali financiar. Ky project i shėrben
monitorimit tė territorit. Nė pėrfundim ai
bėri njė ftesė tė sinqertė pėr tė vizituar
bashkinė e rrėshenit, pėr tė mos thėnė se
mikpritja e Mirditės ėshtė ajo e Europės.
Nė kėtė takim Ido Bezzi tha se pėr
emplementimin e kėtij projekti nevojiten
specialistė profesionistė qė tė arrijmė
rezultate. Jam krenar pėr bashkėpunimin me
ju. Deri tani ju ka munguar forca. Forca dhe
mbėshtetja besoj se do ti hapė rrugė
realizimit tė projektit. Jam krenar edhe pėr
provincėn.
z. Bagnano pėrgjegjės nė Provincėn Forli
Cezena tha se kam qėnė nė Shqipėri pėr
gjashtė muaj pėr integrimin me regionet pėr
normat dhe sigurinė e ushqimit ku edhe jam
takuar me kryeministrin e vėndit tuaj.
Gjatė pasditės sė
shtunė
delegacioni ka bėrė vizita nė objekte
agrobisnezi tė provincės. Specialisti Renzo
Ringressi na njohu me organizimin e punės
aty, pėr projektimin dhe ngritjen e
vreshtave, pėr distancat e mbjlljes sė
fidanėve, pėr format e krasitjes, pėr
mekanizimin e proceseve si krasitje e deri
tek vjelja e rrushit me autokombanjė.
Vizita e rradhės e tė shtuės pasdite ishte
nė Fattorie Paradiso. Kjo ishte njė kantinė
e prodhimeve tė verėrave e njohur pėr njė
cilėsisė sė lartė.
Nė Bertinora njė qyteti i vogėl i njohur si
pikė turistike delegacioni shqiptar vizitoi
objekte tė ndryshme historike dhe nga
ballkoni i provincės shihej qartė nga
San-marino nė Ravena.
Dita e katėrt e vizitės qė korespondonte me
ditėn e djelė delegacioni shqiptar vizitoi
parkun e ujrave termale nė Fratta Terme.
Gjithashtu u bėnė vizita nė agro-turizėm ku
ndėrthureshin investimet nė vreshta me
investimet, pėr rikonstruksionin e banesave
tė vjetra duke ruajtur gjithmonė elementin
tradicional nė ndėrtim.
Alfred Pėrgjoni
shef i Dep Shėrbimeve Bashkia Rrėshen.
|